Adhyaya 116

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवीं सौभाग्यकारिणीम् । कुण्डेश्वरीति विख्यातां पुष्कराद्वायुगोचरे

ईश्वर म्हणाले—हे महादेवी! त्यानंतर सौभाग्य देणाऱ्या, ‘कुंडेश्वरी’ म्हणून विख्यात देविकडे जावे; ती पुष्करापासून वायुदिशेकडे स्थित आहे।

Verse 2

धनुषां त्रिंशता देवि भूतनाथाच्च नैरृते । संस्थिता पापदमनी दारिद्र्यौघविनाशिनी

हे देवी! भूतनाथापासून नैऋत्य दिशेला ती तीस धनुष्य अंतरावर स्थित आहे; ती पापदमन करणारी व दारिद्र्याचा प्रवाह नष्ट करणारी आहे।

Verse 3

तस्या नैरृतदिग्भागे धनुःपञ्चदशे स्थितम् । शंखोदकंनाम कुण्डं सर्वपातकनाशनम्

त्या देविच्या नैऋत्य भागात पंधरा धनुष्य अंतरावर ‘शंखोदक’ नावाचे कुंड आहे; ते सर्व पातकांचा नाश करणारे आहे।

Verse 4

तत्र स्नात्वा तु ये मर्त्या नारी वा शुभवारिणि । पूजयेत्तां महादेवि शंखावर्तेति विश्रुताम्

हे महादेवी! त्या शुभ जलात जे नर-नारी स्नान करतात, त्यांनी स्नानानंतर ‘शंखावर्ता’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या त्या देविची पूजा करावी।

Verse 5

कलौ कुण्डेश्वरीनाम सर्वसौख्यप्रदायिनी । शंखो नाम पुरा देवि विष्णुना निहतः प्रिये

कलियुगात ती ‘कुंडेश्वरी’ या नावाने प्रसिद्ध असून सर्व सुख देणारी आहे। हे देवी, हे प्रिये, पूर्वी ‘शंख’ नावाच्या दैत्याचा विष्णूंनी वध केला होता।

Verse 6

तस्य देहं समादाय महान्तं शंखरूपिणम् । तीर्थोदकेन संपूर्य प्रभासं क्षेत्रमागतः

त्याचा विशाल देह शंखरूपाने उचलून, तीर्थाच्या पवित्र जलाने तो भरून, तो प्रभास या पुण्यक्षेत्री आला।

Verse 7

तत्र शंखं तु प्रक्षाल्य कृतं तीर्थं महाप्रभम् । तत्र पूरितवाञ्छङ्खं मेघगम्भीरनिस्वनम्

तेथे शंख धुऊन त्याने महाप्रभ असे तीर्थ स्थापन केले। तेथेच मेघगर्जनेसारखा गभीर नाद करणारा शंख त्याने भरला।

Verse 8

तस्य नादेन महता देवी तत्र समागता । पृच्छती कारणं तत्र तत्कुण्डस्य समीपगा । तेन कुण्डेश्वरी ख्याता कुण्डं शंखोदकं स्मृतम्

त्या महान नादाने आकृष्ट होऊन देवी तेथे आली. कुंडाजवळ जाऊन तिने कारण विचारले. म्हणून ती ‘कुंडेश्वरी’ म्हणून ख्यात झाली आणि ते कुंड ‘शंखोदक’ म्हणून स्मरणात राहिले।

Verse 9

माघे मासि तृतीयायां यस्तां पूजयते नरः । नारी वा भक्तिसंयुक्ता स गौरीपदमाप्नुयात्

माघ महिन्यात तृतीयेला जो पुरुष किंवा स्त्री भक्तियुक्त होऊन तिची पूजा करतो, तो गौरीचे पद/धाम प्राप्त करतो।

Verse 10

दंपत्योर्भोजनं तत्र देयं यात्राफलेप्सुभिः । कञ्चुकं फलदानं च गौरिणीनां च भोजनम्

यात्राफळ इच्छिणाऱ्यांनी तेथे दांपत्यास भोजन द्यावे. तसेच कंचुक (वरचे वस्त्र) व फळांचे दान करावे आणि गौरीभक्त स्त्रियांनाही भोजन घालावे.

Verse 116

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये शंखोदककुण्डेश्वरीगौरीमाहात्म्यवर्णनंनाम षोडशोत्तरशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंद महापुराणातील एक्याऐंशी सहस्र श्लोकयुक्त संहितेच्या सप्तम प्रभासखण्डातील प्रथम ‘प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य’ मध्ये ‘शंखोदक, कुण्डेश्वरी व गौरी माहात्म्यवर्णन’ नावाचा ११६वा अध्याय समाप्त झाला.