Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53
Devanagari script
गोमतीसंगमे स्नात्वा कृतकृत्यो भवेन्नरः । यत्र दैत्यवधं कृत्वा विष्णुना प्रभविष्णुना
Transliteration
gomatīsaṃgame snātvā kṛtakṛtyo bhavennaraḥ | yatra daityavadhaṃ kṛtvā viṣṇunā prabhaviṣṇunā
Translation
गोमतीच्या संगमात स्नान केल्याने मनुष्य कृतकृत्य होतो—त्याच स्थानी, जिथे परम पराक्रमी प्रभविष्णु विष्णूंनी दैत्यांचा वध केला होता।
Word by Word
गोमती-संगमेat the Gomati confluence
गोमती-संगमे:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोमती (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘गोमत्याः संगमे’
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
कृतकृत्यःfulfilled in duty
कृतकृत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ-धातु, क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नरः)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)
दैत्यवधम्slaying of the demons
दैत्यवधम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘दैत्यस्य/दैत्यानां वधः’
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
विष्णुनाby Viṣṇu
विष्णुना:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
प्रभविष्णुनाby the mighty one
प्रभविष्णुना:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रभविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (विष्णुना); बहुव्रीहिः ‘प्रभवः (प्रभावः) यस्य सः’ = mighty/powerful
Speaker
Skanda (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Gomatī-saṅgama
Type: sangam
Visual Art Cues
Scene: Pilgrims bathe at the Gomatī confluence as priests chant; in the background, a mythic vignette shows Viṣṇu/Kṛṣṇa defeating demons, linking the waters to divine victory.
Characters & Entities
G
Gomatī-saṅgamaV
ViṣṇuD
Daityas (demons)FAQs
A tīrtha’s power is rooted in divine deeds; bathing there completes one’s religious aims.
Gomatī-saṅgama in the Dvārakā sacred region.
Snāna (ritual bathing) at the Gomati confluence.