Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

ते सर्वे तृप्तिमायांति चकतीर्थ प्रभावतः । श्राद्धे कृते द्विजश्रेष्ठा गयाश्राद्धफलं लभेत्

Transliteration

te sarve tṛptimāyāṃti cakatīrtha prabhāvataḥ | śrāddhe kṛte dvijaśreṣṭhā gayāśrāddhaphalaṃ labhet

Translation

चक्रतीर्थाच्या प्रभावाने ते सर्व तृप्त होतात; हे द्विजश्रेष्ठांनो, तेथे श्राद्ध केल्यास गयाश्राद्धाचे फळ मिळते।

Word by Word

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम् (Plural)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifier)

• तृप्तिम्: satisfaction, contentment
• तृप्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तृप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)

• आयान्ति: attain, come to
• आयान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु) + आ-उपसर्ग
• Form: लट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• चक्रतीर्थ: Cakra-tīrtha (the sacred ford named Cakra)
• चक्रतीर्थ: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom./Acc.), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (चक्रस्य तीर्थम्)

• प्रभावतः: due to the power (of)
• प्रभावतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative), एकवचनम्; हेतौ (cause)

• श्राद्धे: in/at the śrāddha rite
• श्राद्धे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्

• कृते: when (it is) done
• कृते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘श्राद्धे’ इत्यस्य विशेषणम्

• द्विजश्रेष्ठाः: O best of the twice-born (Brahmins)
• द्विजश्रेष्ठाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारयः (श्रेष्ठा द्विजाः) संबोधनार्थे (vocative sense)

• गयाश्राद्धफलं: the fruit of the Gayā-śrāddha
• गयाश्राद्धफलं: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गया (प्रातिपदिक) + श्राद्ध (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषसमासः (गयायां श्राद्धस्य फलम्)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cakratīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: dvijaśreṣṭhāḥ (brāhmaṇas)

Visual Art Cues

Scene: On the steps of Cakratīrtha, a householder performs śrāddha: piṇḍas on darbha, water libations, brāhmaṇas seated for bhojana; behind them, a subtle vision of Gayā’s sacred aura is mirrored, signifying equal fruit.

Characters & Entities

• Cakratīrtha
• Gayā
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s spiritual potency can magnify ancestral rites, granting results equal to renowned pilgrimage acts.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Cakratīrtha in the Dvārakā region, explicitly praised for its prabhāva (power).

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha at Cakratīrtha; the stated merit equals the fruit of performing śrāddha at Gayā.