Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6
Devanagari script
गृहीत्वा तु फलं शुभ्रमक्षतैश्च समन्वितम् । प्राङ्मुखः प्रयतो भूत्वा दद्यादर्घ्यं विधानतः
Transliteration
gṛhītvā tu phalaṃ śubhramakṣataiśca samanvitam | prāṅmukhaḥ prayato bhūtvā dadyādarghyaṃ vidhānataḥ
Translation
मग शुद्ध फळ व अक्षता घेऊन, पूर्वाभिमुख होऊन संयमित मनाने विधिपूर्वक अर्घ्य अर्पण करावे।
Word by Word
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/अव्ययीभाववत्)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया (having taken)
तुindeed/and then
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थे (but/indeed)
फलम्fruit
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
शुभ्रम्white/pure
शुभ्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (फलम्)
अक्षतैःwith unbroken rice grains
अक्षतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअक्षत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (अथवा नपुंसक), तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
समन्वितम्accompanied/combined (with)
समन्वितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + अन्वि (धातु) → समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (फलम्)
प्राङ्मुखःfacing east
प्राङ्मुखः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राङ् + मुख (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दिक्-विशेषण), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण
प्रयतःrestrained/pure
प्रयतः:
Karta (कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण (self-restrained/purified)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वक्रिया (having become)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अर्घ्यम्arghya offering (water/oblation)
अर्घ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विधानतःaccording to the prescribed rule
विधानतः:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb), ‘विधानेन/विधानानुसारम्’
Speaker
Prahlāda
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Gomatī (Dvārakā)
Type: ghat
Skanda Dialogue
Listener: Pilgrims/interlocutors
Visual Art Cues
Scene: A devotee at dawn faces the rising sun, holding a pure fruit and akṣata, offering arghya to the Gomatī with kuśa in hand; the river glows with morning light.
Characters & Entities
G
GomatīFAQs
Sacred travel becomes fruitful when performed with inner discipline and correct ritual order.
The Gomatī tīrtha within the Dvārakā-māhātmya context.
Offer arghya while facing east, using a pure fruit and akṣata, following prescribed rules.