Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

ये च रौरवसंस्था हि ये च कीटत्वमागताः । गोमतीनीरदानेन मुक्तिं यांति न संशयः

ye ca rauravasaṃsthā hi ye ca kīṭatvamāgatāḥ | gomatīnīradānena muktiṃ yāṃti na saṃśayaḥ

जे रौरव नरकात आहेत आणि जे कीटयोनीस गेले आहेत—तेही गोमतीच्या जलदानाने मुक्ती पावतात; यात संशय नाही।

येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/nominative), बहुवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
रौरवसंस्थाःsituated in Raurava (hell)
रौरवसंस्थाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरौरव+संस्था (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः: रौरवे संस्थाः (rौरव-नरके स्थिताः)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिश्चय/हेतुबोधक-अव्ययम् (emphatic particle)
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/nominative), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
कीटत्वम्the state of being a worm/insect
कीटत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकीटत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2/accusative), एकवचन; भाववाचक-त्व प्रत्ययान्त
आगताःhaving come to / become
आगताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ+गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1/nominative), बहुवचन; ये इति विशेष्यस्य विशेषणम्
गोमतीनीरदानेनby the gift of Gomati’s water
गोमतीनीरदानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगोमती+नीर+दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3/instrumental), एकवचन; तत्पुरुषः: गोमत्याः नीरस्य दानम्
मुक्तिम्liberation
मुक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2/accusative), एकवचन
यान्तिattain/go to
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
no/not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधवाचक-अव्ययम् (negation)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1/nominative), एकवचन; न संशयः = नास्ति संशयः (elliptic)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Gomatī (Dvārakā)

Type: ghat

Scene: A ritual offering of river water is shown as radiating light that reaches shadowy realms—Raurava hell and lowly worm-state—lifting beings upward toward release.

G
Gomatī (river)
R
Raurava (naraka)

FAQs

Tīrtha-water offered with dharmic intent has extraordinary purifying power, extending compassion even to the severely fallen.

The Gomatī river at Dvārakā, praised as a liberating tīrtha.

Gomatī-nīra-dāna—offering/donating the sacred water (commonly as tarpana/udaka offerings for the departed).