Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्

ekamapyakṣaraṃ yastu guruḥ śiṣye nivedayet | pṛthivyāṃ nāsti taddravyaṃ yaddattvā hyanṛṇī bhavet

गुरूने शिष्याला एक अक्षर जरी दिले तरी, पृथ्वीवर असे कोणतेही धन नाही की ते देऊन मनुष्य त्या ऋणातून पूर्णपणे उऋणी होईल.

एकम्one
एकम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्याविशेषण
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अपि=even/also
अक्षरम्a syllable/letter
अक्षरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअक्षर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक
तुindeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
गुरुःthe teacher
गुरुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शिष्येto the disciple
शिष्ये:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
निवेदयेत्should impart/communicate
निवेदयेत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पृथिव्याम्on earth
पृथिव्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अस्तिthere is
अस्ति:
Kriya (Existential verb/अस्तित्वक्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
द्रव्यम्a substance/wealth
द्रव्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यत्which
यत्:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक विशेषणम्
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
अनृणीfree from debt/obligation
अनृणी:
Karta (Subject complement/कर्तृपूरक)
TypeAdjective
Rootअनृणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Skanda (deduced from teacher-honoring phalaśruti sequence)

Scene: A guru gently teaching a single syllable to a student; the student bows deeply, offering symbolic gifts that appear inadequate, while a radiant script-letter (akṣara) glows between them to show its immeasurable value.

S
Skanda
G
Guru
Ś
Śiṣya

FAQs

The gift of sacred knowledge is beyond material valuation; gratitude and reverence toward the guru are central to dharma.

Dvārakā is the narrative context, though the verse primarily glorifies the guru principle within Purāṇic tradition.

No specific rite is named; it implies that honoring and supporting the teacher is a dharmic obligation beyond repayment.