Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Dvaraka Mahatmya›Adhyaya 30›Shloka 10
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

Devanagari script

श्रोतव्यं कीर्तितव्यं च स्मर्तव्यं किं च वै पथि । उत्सवाश्चात्र के प्रोक्ता द्वारकायाश्च तत्पथि । एकैकश्च महाभाग भक्तानन्दविवर्द्धनम् । एतत्सर्वं महाभाग कृपया संप्रकीर्त्यताम्

Transliteration

śrotavyaṃ kīrtitavyaṃ ca smartavyaṃ kiṃ ca vai pathi | utsavāścātra ke proktā dvārakāyāśca tatpathi | ekaikaśca mahābhāga bhaktānandavivarddhanam | etatsarvaṃ mahābhāga kṛpayā saṃprakīrtyatām

Translation

मार्गात काय ऐकावे, काय कीर्तन करावे आणि काय स्मरण करावे? द्वारकेच्या मार्गावर कोणते उत्सव सांगितले आहेत? हे महाभाग, हे सर्व भक्तांचा आनंद वाढविते—कृपया सर्व सांगावे.

Word by Word
श्रोतव्यम्what should be heard
श्रोतव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formभाव्य कृदन्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Gerundive (to be heard), Neuter, Nom/Acc, Singular
कीर्तितव्यम्what should be chanted/proclaimed
कीर्तितव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकीर्त् (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formभाव्य कृदन्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Gerundive (to be sung/proclaimed), Neuter, Nom/Acc, Singular
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — conjunction
स्मर्तव्यम्what should be remembered
स्मर्तव्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + तव्यत् (कृत्-प्रत्यय)
Formभाव्य कृदन्त (तव्यत्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Gerundive (to be remembered), Neuter, Nom/Acc, Singular
किम्what?
किम्:
Prashna (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Nom/Acc, Singular; प्रश्नवाचक
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — conjunction
वैindeed
वै:
Sambandha-bodhaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
Formनिपात/अव्यय — emphatic particle
पथिon the way
पथि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Locative, Singular
उत्सवाःfestivals
उत्सवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउत्सव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — conjunction
अत्रhere
अत्र:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय — locative adverb
केwhich (ones)?
के:
Prashna (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural; प्रश्नवाचक
प्रोक्ताःare said/declared
प्रोक्ताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन — Past participle, Masculine, Nominative, Plural; (उत्सवाः) इत्यस्य विशेषण
द्वारकायाःof Dvārakā
द्वारकायाः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Genitive, Singular
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — conjunction
तत्पथिon that route
तत्पथि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पथिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Locative, Singular
एकैकःeach one, every single
एकैकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular; पुनरुक्त-समास/द्वन्द्ववत् प्रयोगः (each and every)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — conjunction
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Vocative, Singular
भक्तानन्दविवर्द्धनम्increasing devotees’ joy
भक्तानन्दविवर्द्धनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्त (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक) + विवर्द्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Nom/Acc, Singular; विधेय-विशेषण (एकैकः/उत्सवः इत्यर्थे)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Nom/Acc, Singular
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Neuter, Nom/Acc, Singular; विशेषण (एतत्)
महाभागO noble one
महाभाग:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन — Masculine, Vocative, Singular
कृपयाout of compassion
कृपया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन — Feminine, Instrumental, Singular
संप्रकीर्त्यताम्let it be fully proclaimed
संप्रकीर्त्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + कीर्त् (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, एकवचन, कर्मणि-प्रयोग — Imperative, 3rd person, Singular, Passive (let it be proclaimed)
Speaker

Unspecified questioner (listener) addressing Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā-yātrā-mārga (route sanctity)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims ask for a devotional travel-program: what to hear, sing, remember on the road, and which festivals to observe en route to Dvārakā; the scene evokes a moving caravan with musicians and storytellers.

Characters & Entities
D
Dvārakā
B
Bhakta (devotees)
U
Utsava (festival)

FAQs

A holy journey is perfected through śravaṇa (hearing), kīrtana (praise), and smaraṇa (remembrance), not merely by reaching the destination.

Dvārakā and the sacred approach-route leading to Dvārakā.

The verse requests guidance on devotional acts on the road—what to hear, sing, remember—and which utsavas to observe en route.

←Previous Verse
Next Verse→