Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

संपूर्णनियमः स्नातस्त्वत्प्रसादाद्भवाम्यहम् । तच्छुत्वा वचनं दैत्यो नातिहृष्टमनास्तदा । दुर्वाससमुवाचेदं नैतदेवं भविष्यति

saṃpūrṇaniyamaḥ snātastvatprasādādbhavāmyaham | tacchutvā vacanaṃ daityo nātihṛṣṭamanāstadā | durvāsasamuvācedaṃ naitadevaṃ bhaviṣyati

“तुझ्या कृपेने मी सर्व नियम पूर्ण करून विधिपूर्वक स्नान करीन.” हे ऐकून दैत्य (बळी) फारसा आनंदित झाला नाही. मग तो दुर्वासांना म्हणाला—“हे असे होणार नाही.”

संपूर्णनियमःwith complete vows/observances
संपूर्णनियमः:
Karta-predicative (Subject complement/कर्तृपूरक)
TypeAdjective
Rootसंपूर्ण + नियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम्; कर्मधारयः “संपूर्णः नियमः यस्य” (having complete observances)
स्नातःbathed; having bathed
स्नातः:
Karta-predicative (Subject complement/कर्तृपूरक)
TypeAdjective
Rootस्नात (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle) √स्ना; पुंलिङ्गः प्रथमा-एकवचनम्
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचनस्य रूपम् (Genitive singular stem-form used in compounds) “of you/your”
प्रसादात्from (your) grace
प्रसादात्:
Apadana (Cause/Source/अपादान)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; पञ्चमी-एकवचनम् (Ablative singular)
भवामिI become; I am
भवामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), उत्तम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-एकवचनम् (Nominative singular)
तत्that
तत्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; द्वितीया-एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive)
वचनम्words
वचनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; द्वितीया-एकवचनम्
दैत्यःthe Daitya
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम्
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
अतिoverly; very
अति:
Kriya-vishesana (Degree/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय/उपसर्ग)
Formउपसर्ग/अव्ययम्; अतिशयार्थे (excessively)
हृष्टमनाःglad-minded; delighted
हृष्टमनाः:
Karta-predicative (Subject complement/कर्तृपूरक)
TypeAdjective
Rootहृष्ट + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम्; कर्मधारयः “हृष्टं मनः यस्य”
तदाthen
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
दुर्वाससम्Durvāsas
दुर्वाससम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः; द्वितीया-एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; उपसर्गः उ- (उपसर्ग-सम्भवः/उद्)
इदम्this
इदम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; द्वितीया-एकवचनम् (object: “this”)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः; प्रथमा-एकवचनम् (as subject of “will be”)
एवम्thus; in this way
एवम्:
Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus)
भविष्यतिwill be; will happen
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकारः (Future), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

Narrator (contextual); Bali addresses Durvāsā in the latter half

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A vow of complete observance and ritual bath is declared; the Daitya Bali reacts with displeasure and counters Durvāsā, foreshadowing conflict between boon-giving and refusal.

B
Bali
D
Durvāsā

FAQs

Even when one promises ritual discipline and vows, attachment and reluctance can surface; true dharma requires inner consent, not merely verbal assent.

The broader passage belongs to Dvārakā Māhātmya, moving toward the sanctity of the Gomati–Ocean confluence near Dvārakā.

Completion of niyamas (observances) and snāna (ritual bathing) is referenced as part of religious discipline.