Adhyaya 11

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठास्तीर्थं विष्णुपदोद्भवम् । यस्य दर्शनमात्रेण गंगास्नानफलं लभेत्

प्रह्लाद म्हणाला—हे द्विजश्रेष्ठांनो! मग विष्णूच्या पादातून उत्पन्न झालेल्या त्या तीर्थास जावे; ज्याच्या केवळ दर्शनाने गंगास्नानाचे फल मिळते.

Verse 2

यस्योत्पत्तिर्मया पूर्वं कथिता द्विजसत्तमाः । यस्य संस्मरणादेव कीर्तनात्पापनाशनम्

हे द्विजसत्तमांनो! ज्याची उत्पत्ती मी पूर्वी सांगितली आहे—त्याचे केवळ स्मरण व कीर्तन केल्यानेच पापांचा नाश होतो.

Verse 3

हरिणा या समानीता रुक्मिण्यर्थे महात्मना । यस्या गण्डूषमात्रेण हयमेधफलं लभेत्

महात्मा हरिने रुक्मिणीसाठी जे पवित्र जल आणले—त्याचा केवळ एक गंडूष घेतल्याने अश्वमेध यज्ञाचे फल मिळते.

Verse 4

विष्णोः पादप्रसूताया वैष्णवीति च विश्रुता । तत्र गत्वा महाभाग गृहीत्वाऽर्घ्यं विधानतः

विष्णूच्या पादातून उत्पन्न झाल्यामुळे ती ‘वैष्णवी’ म्हणून प्रसिद्ध आहे. हे महाभाग! तेथे जाऊन विधिपूर्वक अर्घ्य (जलार्पण) घेऊन अर्पण करावे.

Verse 5

नमस्ये त्वां भगवति विष्णुपादतलोद्भवे । गृहाणार्घ्यमिदं देवि गंगे त्वं हरिणा सह

हे भगवती! विष्णूच्या पादतळातून प्रकट झालेल्या तुला मी नमस्कार करतो. हे देवी गंगे! हरिसह हा अर्घ्य स्वीकार कर.

Verse 6

इत्युच्चार्य द्विजश्रेष्ठा मृदमालभ्य पाणिना । प्राङ्मुखः संयतो भूत्वा स्नानं कुर्यादतन्द्रितः

असे उच्चारून, हे द्विजश्रेष्ठा! हातात शुद्धीची मृदा घेऊन, पूर्वाभिमुख व संयमी होऊन, निष्काळजीपणा न करता सावधपणे स्नान करावे.

Verse 7

देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च तर्पितव्यं तिलाक्षतैः । उपहृत्योपहारांश्च ह्याहूय ब्राह्मणांस्ततः

तीळ व अक्षता यांनी देव, पितर आणि मनुष्य यांचे तर्पण करावे; नंतर उपहार आणून त्यानंतर ब्राह्मणांना आमंत्रित करावे.

Verse 8

श्रद्धया परया युक्तः श्राद्धं कुर्याद्विचक्षणः । यथोक्तां दक्षिणां दद्यात्सुवर्णं रजतं तथा

परम श्रद्धेने युक्त असा विवेकी पुरुष श्राद्ध करावा; आणि शास्त्रोक्त दक्षिणा—सुवर्ण व रजत—यथाविधी द्यावी.

Verse 9

दीनान्ध कृपणानाञ्च दानं देयं स्वशक्तितः । विशेषतः प्रदातव्यं सुवर्णं द्विजसत्तमाः

दीन, आंधळे व कृपण (दरिद्री) जनांना आपल्या शक्तीनुसार दान द्यावे; आणि हे द्विजसत्तमा! विशेषतः सुवर्ण दान करावे.

Verse 10

उपानहौ ततो देये जलकुम्भं द्विजातये । दध्योदनं सलवणं शाकजीरकसंयुतम्

त्यानंतर द्विजास पादुका व जलकुंभ द्यावा; तसेच मीठयुक्त दध्योदन, शाक व जिरे घालून नैवेद्य अर्पावा।

Verse 11

रक्तवस्त्रैः कंचुकीभी रुक्मिणीं परिधापयेत् । विप्रपत्नीश्च विप्रांश्च विष्णुर्मेप्रीयतामिति

रुक्मिणीस रक्तवस्त्रे व कंचुकी परिधान करवावी; आणि विप्रपत्नी व विप्र यांचा सत्कार करून म्हणावे—‘विष्णु माझ्यावर प्रसन्न होवो’।

Verse 12

एवं कृते द्विज श्रेष्ठाः कृतकृत्यो भवेन्नरः । पितॄणामक्षया तृप्तिर्गयाश्राद्धेन वै यथा

हे द्विजश्रेष्ठांनो! असे केल्यास मनुष्य कृतकृत्य होतो; आणि पितरांना अक्षय तृप्ती मिळते—जशी गयाश्राद्धाने मिळते।

Verse 13

वैष्णवं लोकमायान्ति पितरस्त्रिकुलोद्भवाः । जीवते स श्रियायुक्तः पुत्रपौत्रसमन्वितः

त्रिकुलोद्भव पितर वैष्णव लोकास जातात; आणि कर्ता पुत्र-पौत्रांसह, श्रीसमृद्ध होऊन जीवन जगतो।

Verse 14

प्रीतः सदा भवेत्तस्य रुक्मिण्या सह केशवः । यच्छते वाञ्छितान्सर्वानैहिकामुष्मिकान्प्रभुः

त्याच्यावर रुक्मिणीसह केशव सदैव प्रसन्न होतो; आणि प्रभू ऐहिक व पारलौकिक सर्व इच्छित वर देतो।

Verse 15

एतन्माहात्म्यमतुलं विष्णुपादोद्भवं तथा । यः शृणोति हरौ भक्त्या सर्वपापैः स मुच्यते

हे अतुल माहात्म्य विष्णूच्या चरणांपासून उद्भवलेले आहे. जो हरिभक्तीने हे श्रवण करतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो.

Verse 16

श्रुत्वाऽध्यायमिमं पुण्यं सर्वपापैः प्रमुच्यते

हा पुण्य अध्याय श्रवण केल्याने मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होतो.