Adhyaya 23

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ शुक्लतीर्थमनुत्तमम् । यत्ख्यातिमगमत्पूर्वं सकाशाद्दाशवर्गतः

पुलस्त्य म्हणाले—हे नृपश्रेष्ठ! त्यानंतर अनुपम शुक्लतीर्थास जावे; ज्याची कीर्ती पूर्वी मच्छीमार-वर्गातील एका पुरुषामुळे प्रसारित झाली होती।

Verse 2

पुराऽसीद्रजको नाम्ना शमिलाक्षो महीपते । नीलीमध्ये तु वस्त्राणि प्रक्षिप्तानि महीपते

हे महीपते! पूर्वी शमिलाक्ष नावाचा एक रजक होता; आणि हे राजा, वस्त्रे निळीच्या कुंडात टाकली गेली होती।

Verse 3

अथासौ भयमापन्नो ज्ञात्वा वस्त्रविडंबनम् । देशांतरं प्रस्थितोऽसौ स्वकुटुम्बसमावृतः

मग वस्त्रांची विडंबना कळताच तो भयग्रस्त झाला आणि आपल्या कुटुंबासह परदेशी निघून गेला।

Verse 4

अथ तस्य सुता राजन्दाशकन्यासखी शुभा । दुःखेन महताविष्टा दाश्यंतिकमुपाद्रवत्

मग, हे राजन्, त्याची शुभ कन्या—दाशकन्येची सखी—महादुःखाने व्याकुळ होऊन ताबडतोब दाशकन्येच्या घरी धावली।

Verse 5

तस्यै निवेदयामास भयं वस्त्रसमुद्भवम् । विदेशचलनं चैव बाष्पगद्गदया गिरा

तिने अश्रूंनी गद्गद झालेल्या वाणीने वस्त्रांमुळे उत्पन्न झालेले भय आणि परदेशगमनाची आसन्नता तिला सांगितली।

Verse 6

दाशकन्यापि दुःखेन तस्या दुःखसमन्विता । अब्रवीद्वाष्संक्लिन्नां निश्वसंती मुहुर्मुहुः

दाशकन्याही तिच्या दुःखात सहभागी होऊन, अश्रूंनी भिजलेली, वारंवार उसासे टाकीत बोलू लागली।

Verse 7

दाशकन्योवाच । अस्त्युपायो महानत्र विदितो मम शोभने । ध्रुवं तेन कृतेनैव निर्भयं ते च ते पितुः

दाशकन्या म्हणाली—हे शोभने, येथे एक महान उपाय आहे, तो मला माहीत आहे; तो केल्यावर निश्चयच तू आणि तुझे वडील भयमुक्त व्हाल।

Verse 8

अत्रास्ति निर्झरं सुभ्रूरर्बुदे वरवर्णिनि । तत्र मे भ्रातरश्चैव तथान्ये मत्स्यजीविनः

हे सुभ्रू, हे वरवर्णिनी! येथे अरबुदात एक पवित्र निर्झर आहे. तेथे माझे भाऊ आणि इतर मत्स्यजीवी लोकही निवास करतात.

Verse 9

यच्चान्यदपि तत्रैव क्षिप्यते सलिले शुभे । तत्सर्वं शुक्लतामेति पश्य मे वपुरीदृशम्

आणि त्या शुभ जलात जे काही टाकले जाते, ते सर्व पांढरे होते. पाहा—माझे हे शरीरही त्यानेच उजळले आहे.

Verse 10

सर्वेषामेव दाशानां तस्य तोयस्य मज्जनात् । तानि वस्त्राणि तत्रैव तातस्तव सुमध्यमे । जले प्रक्षालयेत्क्षिप्रं प्रयास्यंति सुशुक्लताम्

त्या जलात बुडविल्यानेच सर्व दाशांचे वस्त्र पांढरे होतात. हे सुमध्यमे! तुझ्या पित्याची ती वस्त्रे तेथेच त्या जलात धुवावीत; ती लवकरच अतिशय शुभ्र होतील.

Verse 11

त्वयाऽत्र न भयं कार्यं गत्वा तातं निवारय । प्रस्थितं परदेशाय नात्र कार्या विचारणा

तुला येथे भय करण्याचे कारण नाही. जा आणि परदेशास निघालेल्या तुझ्या पित्याला थांबव. या बाबतीत विचार-विलंब नको.

Verse 12

पुलस्त्य उवाच । सा तस्या वचनं श्रुत्वा गत्वा सर्वं न्यवेदयत् । जनकाय सुता तूर्णं ततोऽसौ तुष्टिमाप्तवान्

पुलस्त्य म्हणाले—तिचे वचन ऐकून ती गेली व सर्व वृत्तांत त्वरित पित्याला सांगितला. तेव्हा तो पिता संतुष्ट झाला.

Verse 13

प्रातरुत्थाय तूर्णं स निर्झरं तमुपाद्रवत् । क्षिप्तमात्राणि राजेन्द्र तानि वस्त्राणि तेन वै

प्रातःकाळी उठून तो त्वरेने त्या निर्झराकडे धावला। हे राजेंद्र, त्याने वस्त्रे टाकताच त्या क्षणीच…

Verse 14

तस्मिंस्तोयेतिशुक्लत्वं गतानि बहुलां ततः । कांतिमापुश्च परमां तथा दृष्ट्वांबराणि च

त्या जलात ती वस्त्रे अतिशय शुभ्र झाली; नंतर त्यांना विपुल, परम कांती प्राप्त झाली. असे वस्त्र पाहून तो अचंबित झाला.

Verse 15

अथासौ विस्मयाविष्टस्तानि चादाय सत्वरः । राज्ञे निवेदयामास वृत्तांतं च तदुद्भवम्

मग तो विस्मयाने भरून त्या वस्त्रांना त्वरेने उचलून राजाकडे गेला आणि सर्व वृत्तांत व त्याचा उगम निवेदन केला.

Verse 16

ततो विस्मयमापन्नः स राजा तत्र निर्झरे । अन्यानि नीलीरक्तानि वस्त्राणि चाक्षिपज्जले

मग राजा देखील विस्मित होऊन त्या निर्झरावर गेला आणि इतर निळी व लाल वस्त्रेही पाण्यात टाकली.

Verse 17

सर्वाणि शुक्लतां यांति विशिष्टानि भवंति च । ज्ञात्वा ततः परं तीर्थं स्नानं चक्रे यथाविधि

ती सर्व वस्त्रे शुभ्र झाली आणि विशेष तेजस्वीही झाली. मग त्या तीर्थाची परम महिमा जाणून त्याने विधिपूर्वक तेथे स्नान केले.

Verse 18

त्यक्त्वा राज्यं स तत्रैव तपस्तेपे महीपतिः । ततः सिद्धिं परां प्राप्तस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

त्या महीपतीने राज्याचा त्याग करून तेथेच कठोर तप केले। या तीर्थाच्या प्रभावाने त्याला परम सिद्धी व सर्वोच्च गती प्राप्त झाली।

Verse 19

एकादश्यां नरस्तत्र यः श्राद्धं कुरुते नृप । स कुलानि समुद्धृत्य दश याति दिवं ततः । स्नानेनव विपापत्वं तत्क्षणादेव जायते

हे नृपा! जो पुरुष तेथे एकादशीला श्राद्ध करतो, तो आपल्या वंशातील दहा पिढ्यांचा उद्धार करून त्यांना स्वर्गगामी करतो. तसेच तेथे स्नान केल्याने तत्क्षणी पापमुक्ती होते.

Verse 23

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे शुक्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोविंशोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणाच्या एकाशीतिसाहस्री संहितेतील प्रभासखंड (सातवा) याच्या तृतीय अर्बुदखंडात ‘शुक्लतीर्थ-माहात्म्यवर्णन’ नामक तेवीसावा अध्याय समाप्त झाला।