Adhyaya 260

Verse 1

गालव उवाच । इति ते कथितं सर्वं शालग्रामकथानकम् । महेश्वरस्य चोत्पत्तिर्यथा लिंगत्वमाप सः

गालव म्हणाला—अशा प्रकारे मी तुला शालग्रामाचे सर्व कथानक, तसेच महेश्वराची उत्पत्ती आणि तो कसा लिंगरूपास प्राप्त झाला हे सर्व सांगितले।

Verse 2

तस्माद्वरं लिंगरूपं शालग्रामगतं हरिम् । येऽर्चयंति नरा भक्त्या न तेषां दुःखयातनाः

म्हणून शालग्रामात स्थित लिंगरूप हरिची भक्तीने पूजा करणे हेच श्रेष्ठ आहे; जे नर असे पूजन करतात त्यांना दुःखद यातना होत नाहीत।

Verse 3

चातुर्मास्ये समायाते विशेषात्पूजयेच्च तौ । अर्चितौ यावभेदेन स्वर्गमोक्षप्रदायकौ

चातुर्मास्य येताच त्या दोघांची विशेष रीतीने पूजा करावी; ज्वारीच्या दाण्याएवढ्याही भेदाने अर्चिले तरी ते स्वर्ग व मोक्ष देणारे ठरतात।

Verse 4

देवौ हरिहरौ भक्त्या विप्रवह्निगवां गतौ । येऽर्चयंति महाशूद्र तेषां मोक्षप्रदोहरिः

हरि-हर हे दोन देव भक्तीने विप्र, पवित्र अग्नी व गायी यांच्या सेवेद्वारे प्रसन्न होतात। हे महाशूद्र, जे अर्चन करतात त्यांना हरि मोक्ष देतो।

Verse 5

वेदोक्तं कारयेत्कर्म पूर्तेष्टं वेदतत्परः । पंचायतनपूजा च सत्यवादो ह्यलोलता

वेदात तत्पर असणाऱ्याने वेदोक्त कर्म—इष्ट व पूर्त—करावे; तसेच पंचायतनपूजा, सत्यवचन आणि चंचलतारहित स्थैर्य पाळावे।

Verse 6

विवेकादिगुणैर्युक्तः स शूद्रो याति सद्गतिम् । ब्रह्मचर्यं तपो नान्यद्द्वादशाक्षरचिंतनात् १

विवेकादि गुणांनी युक्त शूद्रही सद्गतीस प्राप्त होतो. त्याच्यासाठी ब्रह्मचर्य आणि द्वादशाक्षर मंत्राचे चिंतन हेच परम तप; याहून श्रेष्ठ दुसरे नाही.

Verse 7

मन्त्रैर्विना षोडश सोपचारैः कार्या सुपूजा नरकादिहंतुः । यथा तथा वै गिरिजापतेश्च कार्या महा शूद्र महाघहंत्री

मंत्रांशिवायही षोडशोपचारांनी युक्त अशी उत्तम पूजा करावी; ती नरकादी दुर्गतीचा नाश करते. तसेच, हे महाशूद्र, गिरिजापती शिवाची महापूजा करावी; ती महापापांचा संहार करणारी आहे.

Verse 8

ब्रह्मोवाच । एवं कथयतोरेषा रजनी क्षयमाययौ । सच्छूद्रो गालवश्चैव शिष्यैश्च परिवारितः

ब्रह्मा म्हणाले—असे बोलत असतानाच ती रात्रि संपली. आणि तो सत्शूद्र व गालव हेही शिष्यांनी वेढलेले होते.

Verse 9

स तेन पूजितो विप्रो ययौ शीघ्रं निजाश्रमम्

त्याने पूजिलेला तो विप्र शीघ्रच आपल्या आश्रमास गेला.

Verse 10

य इमं श्रुणुयान्मर्त्यो वाचयेत्पाठयेच्च वा । श्लोकं वा सर्वमपि च तस्य पुण्यक्षयो न हि

जो मनुष्य हे ऐकतो, किंवा स्वतः वाचतो, किंवा वाचवतो—एक श्लोक जरी असो वा सर्व पाठ—त्याच्या पुण्याचा कधीही क्षय होत नाही.

Verse 260

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्य माहात्म्ये पैजवनोपाख्याने षष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

अशा प्रकारे श्रीस्कंदमहापुराणातील एकाशीतिसाहस्री संहितेच्या षष्ठ नागरखंडात, हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्यांतर्गत, शेषशायी उपाख्यानात, ब्रह्म-नारद संवादात, चातुर्मास्य माहात्म्य व पैजवन उपाख्यानातील दोनशे साठावा अध्याय समाप्त झाला।