Adhyaya 12

Verse 1

। सूत उवाच । एवं स वसुधापालो ब्राह्मणेभ्यः स्वशक्तितः । ददौ तु नगरं कृत्वा पुरंदरपुरोपमम्

सूत म्हणाले—अशा प्रकारे त्या वसुधापालाने आपल्या शक्तीनुसार, पुरंदरपुरासारखे नगर उभारून ते ब्राह्मणांना दान दिले।

Verse 2

मुक्ताप्रवालवैडूर्यरत्नहेमविचित्रितैः । भ्राजमानं गृहश्रेष्ठैर्द्यौर्नक्षत्रगणैरिव

मोती, प्रवाळ, वैडूर्य, रत्ने व सुवर्ण यांनी नटलेल्या त्या नगरीचे श्रेष्ठ गृह तेजस्वी दिसत होते; जणू नक्षत्रगणांनी उजळलेले आकाशच।

Verse 3

प्रासादैः स्फाटिकैश्चैव कैलासशिखरोपमैः । पताकाशोभितैर्दिव्यैः समंतात्परिवारितम्

ते नगर सर्व बाजूंनी स्फटिकासारख्या, कैलासशिखरासम प्रासादांनी वेढलेले होते; दिव्य पताकांनी ते शोभून दिसत होते।

Verse 4

कांचनैः सुविचित्रैश्च प्रोन्नतैरमलैः शुभैः । तोरणानां सहस्रैश्च शोभितं सुमनोहरम्

ते नगर सहस्र तोरणांनी शोभून दिसत होते—कांचनमय, अतिशय नक्षीदार, उंच, निर्मळ व शुभ—अतिशय मनोहर।

Verse 5

मणिसोपानशोभाभिर्दीर्घिकाभिः समंततः । आरामकूपयंत्राद्यैः सर्वोपकरणैर्युतम् । निवेद्य ब्राह्मणेंद्राणां कृतकृत्यो बभूव सः

चहूबाजूंनी मणिमय पायऱ्यांनी शोभणाऱ्या दीर्घिकांनी नगर सजवून, उद्याने, विहिरी, जलउचल यंत्रे इत्यादी सर्व साधनांनी युक्त करून, त्याने ते ब्राह्मणश्रेष्ठांना विधिपूर्वक अर्पण केले; आणि तो कृतकृत्य झाला।

Verse 6

शंखतीर्थे स्थितो नित्यं समाहूय ततः सुतान् । पुत्रान्पौत्रांस्तथा भृत्यान्वाक्यमेतदुवाच ह

तो नित्य शंखतीर्थी राहून, मग पुत्र, पौत्र आणि सेवकांना बोलावून हे वचन म्हणाला।

Verse 7

एतत्पुरं मया कृत्वा ब्राह्मणेभ्यो निवेदितम् । भवद्भिर्मम वाक्येन रक्षणीयं प्रयत्नतः

हे नगर मी निर्माण करून ब्राह्मणांना अर्पण केले आहे; माझ्या वचनाने तुम्ही सर्वांनी याचे प्रयत्नपूर्वक रक्षण करावे।

Verse 9

यथा स्युर्ब्राह्मणाः सर्वे सुखिनो हृष्टमानसाः । युष्माभिः पालनं कार्यं तथा सर्वैः समाहितैः । यश्चैतान्भक्तिसंयुक्तः पालयिष्यति भूमिपः । अन्योऽपि परमं तेजः स संप्राप्स्यति भूतले

ज्यामुळे सर्व ब्राह्मण सुखी व हर्षितचित्त राहतील, तसे तुम्ही सर्वांनी एकाग्र होऊन पालन-रक्षण करावे। जो कोणताही राजा भक्तियुक्त होऊन यांचे (आणि त्यांच्या दानधर्माचे) संरक्षण करील, तो—नंतरचा दुसरा शासक असला तरी—पृथ्वीवर परम तेज प्राप्त करील।

Verse 10

अजेयः सर्वशत्रूणां प्रतापी स्फी तिसंयुतः । भविष्यति न सन्देहो ब्राह्मणानां स पालनात्

तो सर्व शत्रूंना अजेय, पराक्रमी व समृद्धियुक्त होईल—यात संशय नाही; ब्राह्मणांचे पालन-रक्षण केल्यानेच हे फळ प्राप्त होते।

Verse 11

पुत्रपौत्रसुभृत्याढ्यो दीर्घायू रोगवर्जितः । ब्राह्मणानां प्रसादेन मम वाक्याद्भविष्यति

ब्राह्मणांच्या प्रसादाने आणि माझ्या वचनाच्या प्रभावाने तो पुत्र-पौत्र व उत्तम सेवकांनी समृद्ध, दीर्घायुषी व रोगरहित होईल।

Verse 12

यः पुनर्द्वेषसंयुक्तः संतापं चैव नेष्यति । एतान्ब्राह्मणशार्दूलान्नरकं स प्रयास्यति

परंतु जो द्वेषयुक्त असेल तो संताप भोगेल; आणि या व्याघ्रसदृश ब्राह्मणांना पीडा देणारा नरकास जाईल।

Verse 13

तथा दुःखानि संप्राप्य दृष्ट्वा नैकान्पराभवान् । वियोगानिष्टबन्धूनां व्याधिग्रस्तो विगर्हितः

तो नानाविध दुःखे भोगून अनेक पराभव पाहील; प्रिय बंधूंचा वियोग, व्याधीग्रस्तता आणि निंद्य अवस्था त्याला प्राप्त होईल।

Verse 14

वंशोच्छेदं समासाद्य गमिष्यति यमालयम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रक्षणीयमिदं पुरम् । मम वाक्याद्विशेषेण हितमिच्छद्भिरात्मनः

वंशोच्छेद होऊन तो यमालयास जाईल. म्हणून आत्महित इच्छिणाऱ्यांनी—विशेषतः माझ्या वचनानुसार—सर्व प्रयत्नांनी या नगराचे रक्षण करावे।

Verse 15

एवं स भूपतिः सर्वांस्ता नुक्त्वा तपसि स्थितः । तेऽपि सर्वे तथा चक्रुर्यथा तेन च शिक्षिताः

अशा रीतीने तो भूपती सर्वांना हे सांगून तपश्चर्येत स्थित झाला; आणि त्याने जसे शिकविले तसेच त्यांनीही आचरण केले।