Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37

Devanagari script

शिवरात्रिप्रसंगाच्च जायते यद्ध्यसंशयम् । तज्ज्ञानं परमं प्राप्तः शिवरात्रिप्रसंगतः

Transliteration

śivarātriprasaṃgācca jāyate yaddhyasaṃśayam | tajjñānaṃ paramaṃ prāptaḥ śivarātriprasaṃgataḥ

Translation

शिवरात्रीच्या प्रसंगाने जे निःसंशय उत्पन्न होते, तेच परम ज्ञान; त्या शिवरात्रीच्या निमित्ताने त्याने परम ज्ञान प्राप्त केले.

Word by Word

• शिवरात्रिप्रसङ्गात्: from/through the occasion of Śivarātri
• शिवरात्रिप्रसङ्गात्: Hetu/Reason (हेतु)
• Type: Noun
• Root: शिवरात्रि (प्रातिपदिक) + प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; (शिवरात्रेः प्रसङ्गः)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• जायते: arises, is born
• जायते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• यत्: which/that (what)
• यत्: Kartṛ (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• हि: indeed
• हि: Emphasis (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (particle: indeed)

• असंशयम्: without doubt
• असंशयम्: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: असंशय (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावप्राय-अव्ययप्रयोगः (adverbial accusative), 'without doubt'

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ज्ञानम्)

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (ज्ञानम्)

• प्राप्तः: (he) attained
• प्राप्तः: Kartṛ (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: आप्/प्राप् (धातु) + प्र- (उपसर्ग)
• Form: कृदन्त-क्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि

• शिवरात्रिप्रसङ्गतः: from the occasion of Śivarātri
• शिवरात्रिप्रसङ्गतः: Hetu/Reason (हेतु)
• Type: Noun
• Root: शिवरात्रि (प्रातिपदिक) + प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; (शिवरात्रेः प्रसङ्गः)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced, Māheśvara-khaṇḍa narrative frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: During Śivarātri, the devotee’s mind turns luminous—an inner awakening into supreme knowledge; the liṅga shines, the night becomes radiant with spiritual clarity.

Characters & Entities

• Śivarātri

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śivarātri is not merely ritual; it can become a direct cause for awakening higher knowledge and inner transformation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra Khaṇḍa is the textual setting; the Śivarātri teaching supports the greatness of Śiva’s tīrthas, especially Kedāra.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse highlights Śivarātri observance generally (prasaṅga/occasion), implying vrata practices such as vigil, worship, and restraint.