Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 100

Devanagari script

पवित्राण्येव पूज्यानि सर्वकामप्रदानि च । एतेषामपि सर्वेषां काश्मीरं हि विशिष्यते

Transliteration

pavitrāṇyeva pūjyāni sarvakāmapradāni ca | eteṣāmapi sarveṣāṃ kāśmīraṃ hi viśiṣyate

Translation

ही निश्चयच पवित्र, पूजनीय आणि सर्व कामना देणारी आहेत. तरीही या सर्वांमध्ये काश्मीर-शिला विशेष श्रेष्ठ मानली जाते.

Word by Word

• पवित्राणि: pure; sacred
• पवित्राणि: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विशेषणम् (लिङ्गानि इति अनुवर्तते)

• एव: indeed
• एव: Avadhāraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)

• पूज्यानि: worthy of worship
• पूज्यानि: Predicate/Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; विधेय-विशेषण

• सर्वकामप्रदानि: granting all desires
• सर्वकामप्रदानि: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: सर्व + काम + प्रद (धातु) + अन्/इनि (प्रातिपदिक-निर्माण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (सर्वान् कामान् प्रददाति इति)

• च: and
• च: Samuccaya
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• एतेषाम्: of these
• एतेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• अपि: also; even
• अपि: Samuccaya (Addition/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (particle: also/even)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; विशेषणम् (एतेषाम् इत्यस्य)

• काश्मीरम्: Kashmiri stone (kāśmīra)
• काश्मीरम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काश्मीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Nipāta (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निश्चय/हेतुवाचक-अव्यय (particle: indeed/for)

• विशिष्यते: excels; is distinguished
• विशिष्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शिष् (धातु) + वि (उपसर्ग)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; भावे/कर्तरि प्रयोगः (stands out/excels)

Speaker

Kumāra (Skanda)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśmīra-śilā-liṅga (praised material)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A comparative display of many liṅgas of gem and metal, with one dark, lustrous Kāśmīra stone liṅga subtly emphasized as ‘viśiṣṭa’; devotees offer bilva leaves and lamps.

Characters & Entities

• Kāśmīra (stone/material)
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

All sanctified liṅgas are worship-worthy and fruitful, yet certain sacred materials are praised as especially potent.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra section’s Śaiva worship framework; the verse additionally references Kāśmīra as a renowned source-material.

What ritualistic prescription is mentioned?

Choose and worship a pure liṅga; Kāśmīra stone is recommended as superior among listed materials.