Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 42
Devanagari script
कपर्द्दिनो वृषांकाश्च गणास्तेतिप्रहारिणः । वीरभद्रं पुरस्कृत्य वीरभद्रपराक्रमाः
Transliteration
kaparddino vṛṣāṃkāśca gaṇāstetiprahāriṇaḥ | vīrabhadraṃ puraskṛtya vīrabhadraparākramāḥ
Translation
जटाधारी व वृषचिन्हधारी ते गण त्रिशूलाने प्रहार करीत; वीरभद्राला अग्रस्थानी ठेवून, वीरभद्रासारख्या पराक्रमाने ते पुढे सरसावले।
Word by Word
कपर्द्दिनःthe Kapardins (matted-haired ones)
कपर्द्दिनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपर्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
वृषाङ्काःthose marked with the bull
वृषाङ्काः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष-अङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: वृषस्य अङ्कः/चिह्नम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
गणाःtroops/attendants
गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यर्थक/उद्धरणसूचक (quotative/thus)
प्रहारिणःstrikers/attackers
प्रहारिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र-हारिन् (प्रातिपदिक; हृ/हन् (धातु) से)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
वीरभद्रम्Vīrabhadra
वीरभद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन
पुरस्कृत्यhaving put in front (as leader)
पुरस्कृत्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरस्-कृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय; ‘पुरस्कृत्य’ = having placed in front/leading
वीरभद्रपराक्रमाःhaving Vīrabhadra’s valor
वीरभद्रपराक्रमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवीरभद्र-पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: वीरभद्रस्य पराक्रमः (षष्ठी-तत्पुरुष)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kedāra (contextual)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A disciplined phalanx of matted-haired gaṇas bearing bull emblems thrusts forward with tridents, Vīrabhadra placed prominently at the vanguard like a general.
Characters & Entities
Ś
Śiva-gaṇasV
VīrabhadraB
Bull emblem (Vṛṣa)T
TridentFAQs
Devotion manifests as disciplined service: Śiva’s gaṇas embody loyal, fearless participation in dharma’s protection.
Kedārakhaṇḍa provides the pilgrimage frame; this verse is primarily iconographic and narrative.
None.