Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 11

Devanagari script

युद्धकामाः सुरा यावत्तावत्सर्वे समागताः । वरणार्थं कुमारस्य सुता मृत्योर्दुरत्यया

Transliteration

yuddhakāmāḥ surā yāvattāvatsarve samāgatāḥ | varaṇārthaṃ kumārasya sutā mṛtyorduratyayā

Translation

युद्धास उत्सुक देव जसेच एकत्र झाले, तसेच कुमाराच्या वरणासाठी मृत्यूची दुर्जेय कन्या तेथे आली।

Word by Word

• युद्धकामाः: desiring battle
• युद्धकामाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: युद्ध + काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—‘युद्धं कामयन्ति’ (yuddha-desiring)

• सुराः: gods
• सुराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• यावत्: as long as
• यावत्: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (प्रातिपदिक/अव्यय-प्रयोग)
• Form: अव्यय; काल/परिमाण-सम्बन्धी (correlative: as long as/so long)

• तावत्: so long
• तावत्: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (प्रातिपदिक/अव्यय-प्रयोग)
• Form: अव्यय; यावत्-तावत् सहसम्बन्ध (correlative: so long/that long)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण

• समागताः: assembled/came together
• समागताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु) → समागत (कृदन्त)
• Form: भूतकालिक क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्रियार्थे—‘सम्+आ+गम्’ (having assembled)

• वरणार्थम्: for the purpose of choosing (a husband)
• वरणार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: वरण + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोग (purpose adverbial): ‘वरणस्य अर्थम्’ = हेतु/प्रयोजन (for the purpose of choosing)

• कुमारस्य: of the Kumāra
• कुमारस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• सुता: daughter
• सुता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मृत्योः: of Death (Mṛtyu)
• मृत्योः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन

• दुरत्यया: hard to overcome
• दुरत्यया: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर् + अति + इ (धातु) → दुरत्यय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण—‘दुर्-अत्यया’ (hard to overcome)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa), narrating (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (narrative setting)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A battlefield-ready conclave of devas forms; at the edge of the assembly appears Senā, the formidable daughter of Mṛtyu, arriving with the intent of choosing Kumāra.

Characters & Entities

• Sura (Devas)
• Kumāra (Skanda)
• Mṛtyu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic events—war, alliances, and unions—unfold to serve divine purpose and the restoration of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedārakhaṇḍa’s sacred landscape forms the backdrop, but the verse itself is narrative rather than tīrtha-glorification.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly.