Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 86

Devanagari script

ईश्वरस्य तु गांभीर्यं ज्ञात्वा सर्वे विचक्षणाः । विस्मयेन समाश्लिष्टा ऊचुः सर्वे परस्परम्

Transliteration

īśvarasya tu gāṃbhīryaṃ jñātvā sarve vicakṣaṇāḥ | vismayena samāśliṣṭā ūcuḥ sarve parasparam

Translation

ईश्वराचे गांभीर्य जाणून सर्व विवेकी जन विस्मयाने भारावून परस्परांशी बोलू लागले।

Word by Word

• ईश्वरस्य: of the Lord
• ईश्वरस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/अवधारणार्थक

• गाम्भीर्यम्: depth, profundity
• गाम्भीर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गाम्भीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Kriya (Non-finite verbal action)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन

• विचक्षणाः: discerning, wise
• विचक्षणाः: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विचक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifier)

• विस्मयेन: with amazement
• विस्मयेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विस्मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• समाश्लिष्टाः: embraced/overcome (by it)
• समाश्लिष्टाः: Karta (Subject state)
• Type: Verb
• Root: सम् + आश्लिष् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकालिक कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगार्थ

• ऊचुः: they said
• ऊचुः: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject apposition)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; पुनरुक्ति बलार्थ

• परस्परम्: to one another, mutually
• परस्परम्: Adhikarana (Adverbial/स्थान-भाव)
• Type: Indeclinable
• Root: परस्परम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
• Form: अव्यय (reciprocal adverb)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A circle of sages and seers in a Himalayan grove near Kedāra, faces uplifted in astonished devotion, quietly conferring after sensing Śiva’s unfathomable depth; snow peaks and cedar trees frame the scene.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Contemplation of Śiva’s depth naturally produces wonder and reverent dialogue among the wise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra’s Mahātmya context continues, centered on Īśvara in the Himalayan sacred realm.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it portrays a devotional-psychological response (vismaya) to divine greatness.