Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52

Devanagari script

त्वया कृतमिदं सर्वं जगदेतच्चराचरम् । तस्मान्न कामये किंचित्त्वत्पदाब्जं विना प्रभो

Transliteration

tvayā kṛtamidaṃ sarvaṃ jagadetaccarācaram | tasmānna kāmaye kiṃcittvatpadābjaṃ vinā prabho

Translation

“तुमच्याच द्वारा हे सर्व जग—चराचर—निर्मिले आहे. म्हणून, हे प्रभो, तुझ्या चरणकमळांशिवाय मला काहीही नको.”

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental singular pronoun

• कृतम्: made, done
• कृतम्: Kriya (Predicative)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; past passive participle agreeing with इदम्/सर्वम्

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (qualifying इदम्/जगत्)

• जगत्: the world
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular (qualifying जगत्)

• चराचरम्: moving and unmoving
• चराचरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चर + अचर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (चरम् + अचरम्) used adjectivally for जगत्

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu/Apadana (Cause/Source)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तस्मात् इति अव्ययीभाववत् निपातप्रयोगः; अपादानार्थे (ablative sense) ‘therefore/from that’

• न: not
• न: Pratishedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• कामये: I desire
• कामये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कम् (धातु) (कामयते)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; present 1st person singular; आत्मनेपद

• किञ्चित्: anything
• किञ्चित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् + चित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; accusative singular (indefinite pronoun)

• त्वत्पदाब्जम्: your lotus-feet
• त्वत्पदाब्जम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वद् + पद + अब्ज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (त्वत्-पदम्) + कर्मधारय/रूढि (पदाब्जम् = पद-रूपम् अब्जम्) ‘your lotus-feet’ as object of कामये (negated)

• विना: without
• विना: Sambandha (Exclusion)
• Type: Indeclinable
• Root: विना (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपपद-प्रयोगः, तृतीया/द्वितीया-सह (here with accusative) ‘without’

• प्रभो: O Lord
• प्रभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; vocative singular

Speaker

Bali

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Bali speaks with folded hands, eyes lowered in surrender; behind him the cosmic expanse is suggested—moving and unmoving beings—while the Lord’s lotus-feet glow as the sole desired refuge.

Characters & Entities

• Bali
• Prabhu (Lord)
• Lotus feet (tvatpadābja)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The highest boon is devotion itself—seeking the Lord’s feet rather than worldly gains.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular Kedāra tīrtha is specified in this verse; it emphasizes universal devotion.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it teaches inner renunciation and exclusive reliance on the Lord.