Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 199

Devanagari script

मदीयां वै महाभाग मया दत्तां गृहाम वै । याचकोऽसि बटो पश्य दानं दैत्याप्रयाचसे

Transliteration

madīyāṃ vai mahābhāga mayā dattāṃ gṛhāma vai | yācako'si baṭo paśya dānaṃ daityāprayācase

Translation

हे महाभाग! जे माझे आहे, जे मी दिले आहे, ते स्वीकार. पाहा रे बटु! तू याचक असूनही दैत्याकडून हे दान नीट मागत नाहीस।

Word by Word

• मदीयाम्: my
• मदीयाम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मदीय (प्रातिपदिक; from मद्)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (दत्ताम्/महीम् implied)

• वै: indeed
• वै: —
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय

• महाभाग: O fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्य)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन; करण

• दत्ताम्: given
• दत्ताम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (मदीयाम्/भूमिम् implied)

• गृहाम: I accept / let me take
• गृहाम: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (आत्मार्थे: ‘let me accept’)

• वै: indeed
• वै: —
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय

• याचकः: a beggar / petitioner
• याचकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: याचक (प्रातिपदिक; from √याच्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• असि: you are
• असि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• बट: O boy / O brahmacārin
• बट: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: बटु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• पश्य: see
• पश्य: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• दानम्: gift / giving
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दैत्य: O demon
• दैत्य: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (हे दैत्य)

• अप्रयाचसे: you do not ask/beg
• अप्रयाचसे: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + याच् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; नञ्-पूर्वक (a-): ‘you do not beg’

Speaker

Bali (Virocana-suta)

Visual Art Cues

Scene: Bali addresses the young ascetic: ‘Take what I have given; you are a petitioner, yet you do not properly ask from a Daitya,’ mixing generosity with playful admonition.

Characters & Entities

• Bali
• Vāmana
• Daitya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dāna must be approached with clarity and humility: both the giver’s resolve and the seeker’s proper asking are part of dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The wider chapter belongs to Kedārakhaṇḍa (Kedāra sacred region), though this verse itself focuses on the ethics of giving within the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; the verse highlights the dharmic protocol of requesting and granting dāna.