Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 17›Shloka 143
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 143

Devanagari script

वृत्र उवाच । हे दैत्याः परमार्ताश्च कस्माद्यूयं भयातुराः । पलायनपराः सर्वे विसृज्य रणमद्भुतम्

Transliteration

vṛtra uvāca | he daityāḥ paramārtāśca kasmādyūyaṃ bhayāturāḥ | palāyanaparāḥ sarve visṛjya raṇamadbhutam

Translation

वृत्र म्हणाला—हे दैत्यांनो! तुम्ही इतके व्याकुळ व भयग्रस्त का आहात? हे अद्भुत रण सोडून तुम्ही सर्वजण पळ काढण्यास का तत्पर आहात?

Word by Word
वृत्रःVṛtra
वृत्रः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (उवाच इति वाक्ये कर्ता)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; धातु: वच्
हेO!
हे:
Sambodhana (Address)
TypeIndeclinable
Rootहे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
दैत्याःO demons
दैत्याः:
Sambodhana (Addressee)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), बहुवचन
परम-आर्ताःextremely distressed
परम-आर्ताः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक) + आर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास: कर्मधारय (‘परमाः आर्ताः’ = extremely distressed); विशेषणम् (of ‘यूयम्’)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
कस्मात्why/from what reason
कस्मात्:
Hetu/Apādāna (Cause/Source)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; प्रश्नार्थक (‘from what cause/why’)
यूयम्you (all)
यूयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
भय-आतुराःafflicted by fear
भय-आतुराः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + आतुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास: तृतीया/सप्तमी-तत्पुरुषार्थ (‘भयेन आतुराः’ = afflicted by fear); विशेषणम् (of ‘यूयम्’)
पलायन-पराःbent on flight
पलायन-पराः:
Karta (Subject complement)
TypeAdjective
Rootपलायन (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समास: तत्पुरुष (‘पलायने पराः’ = intent on fleeing); विशेषणम् (of ‘यूयम्/सर्वे’)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (of ‘यूयम्/दैत्याः’)
विसृज्यhaving abandoned
विसृज्य:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु) + वि (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), धातु: वि+सृज्; ‘having abandoned’
रणम्battle
रणम्:
Karman (Object of ‘विसृज्य’)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अद्भुतम्wonderful/marvelous
अद्भुतम्:
Karman (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootअद्भुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of ‘रणम्’)
Speaker

Vṛtra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedārakṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vṛtra addresses the retreating Dāityas; his arm outstretched in command, the Dāityas looking back with fear, some dropping weapons, banners torn; the battlefield glows with divine weapons in the distance.

Characters & Entities
V
Vṛtra
D
Dāityas

FAQs

Fear-driven retreat is portrayed as a fall from warrior-duty; steadfastness is praised as a form of dharma.

No specific tīrtha is named in this verse; the larger text belongs to Kedārakhaṇḍa (Kedāra sacred region).

None.

←Previous Verse
Next Verse→