Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4
Devanagari script
तदा दैत्याः समं गत्वा हर्तुकामा बलादिव । सुधया पूर्णकलशं धन्वंतरिकरे स्थितम्
Transliteration
tadā daityāḥ samaṃ gatvā hartukāmā balādiva | sudhayā pūrṇakalaśaṃ dhanvaṃtarikare sthitam
Translation
तेव्हा दैत्य एकत्र पुढे गेले, बलाने हरण करण्याच्या इच्छेने, धन्वंतरीच्या हातातील सुधापूर्ण कलशावर झडप घालू लागले।
Word by Word
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
दैत्याःdemons (Daityas)
दैत्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
समम्together
समम्:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगेण क्रियाविशेषणम् (adverbial use: ‘together/equally’)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
हर्तुकामाःwishing to steal/take away
हर्तुकामाः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootहर्तु (√हृ धातोः तुमुन्) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (हर्तुं कामः) ‘desirous to take away’
बलात्by force
बलात्:
Hetu (Cause/means nuance)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (by force)
इवas if
इव:
Sambandha (Comparison)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्यय (comparative particle)
सुधयाwith nectar
सुधया:
Karana (Instrument/content)
TypeNoun
Rootसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
पूर्णकलशम्the full pot
पूर्णकलशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक) + कलश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
धन्वंतरिकरेin Dhanvantari’s hand
धन्वंतरिकरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधन्वन्तरि (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (धन्वन्तरेः करे)
स्थितम्situated/held
स्थितम्:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (क्त-प्रत्ययान्त past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘placed/situated’—पूर्णकलशम् इति कर्मविशेषणम्
Speaker
Lomaśa (continuing narration)
Visual Art Cues
Scene: The Daityas surge forward in a group, intent on forcibly taking the nectar-pot from Dhanvantari’s hand.
Characters & Entities
D
DaityasD
DhanvantariS
Sudhā/AmṛtaFAQs
When desire turns to forceful appropriation, conflict follows—dharma warns against grasping what is not rightfully obtained.
No specific tīrtha is named in this verse; it continues the mythic account within Kedārakhaṇḍa.
None; the verse narrates an ethical turning point in the amṛta episode.