Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 33

Devanagari script

त्वां न जानात्ययं मूढः प्रकृत्यंशसमुद्भवः । तस्मात्पुत्रं जीवयेमं मम तृष्ट्यर्थमेव च

Transliteration

tvāṃ na jānātyayaṃ mūḍhaḥ prakṛtyaṃśasamudbhavaḥ | tasmātputraṃ jīvayemaṃ mama tṛṣṭyarthameva ca

Translation

हा मूढ प्रकृतीच्या अंशापासून उत्पन्न झाल्यामुळे तुला ओळखत नाही। म्हणून माझ्या तृप्तीसाठीही या पुत्राला जीवंत कर.

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; लिङ्ग-निरपेक्ष (pronoun)

• न: not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negative particle)

• जानाति: knows
• जानाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• अयम्: this (man)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन, पुल्लिङ्ग

• मूढः: deluded, foolish
• मूढः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मूढ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying अयम्)

• प्रकृत्यंशसमुद्भवः: born from a portion of Prakṛti
• प्रकृत्यंशसमुद्भवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रकृति (प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक) + समुद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्रकृतेः अंशात् समुद्भवः) विशेषण (अयम्)

• तस्मात्: therefore, from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-रूप; हेत्वर्थे (therefore/from that)

• पुत्रम्: son
• पुत्रम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जीवय: revive (make live)
• जीवय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जीव् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative sense: make live)

• इमम्: this (one)
• इमम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; पुत्रम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• तृष्ट्यर्थम्: for (my) satisfaction
• तृष्ट्यर्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: तृष्टि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुषः (तृष्ट्यै अर्थः) प्रयोजनार्थे (for the sake of)

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

Speaker

Parāśakti (implied continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pilgrimage-inquirer audience (ṛṣis/śaunaka-frame typical)

Visual Art Cues

Scene: A goddess (Pārvatī/Umā implied by context) appeals to Rudra: ‘He does not know you, being prakṛti-born; revive my son for my satisfaction.’ Rudra stands calm, listening, with compassionate authority.

Characters & Entities

• Parāśakti
• Śiva
• Prakṛti
• Gaṇeśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ignorance obscures the Supreme; grace revives and reorients the soul toward true recognition of Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedārakhaṇḍa framework situates the teaching within Kedāra’s sanctified narrative world.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the focus is theological—ignorance, origin in Prakṛti, and Śiva’s reviving grace.