Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तस्माद्वह्निं प्रवेक्ष्यामि सार्धमाभ्यामसंशयम् । आपृष्टोऽस्यधुना स्नेहान्मम देहि जलांजलिम्

Transliteration

tasmādvahniṃ pravekṣyāmi sārdhamābhyāmasaṃśayam | āpṛṣṭo'syadhunā snehānmama dehi jalāṃjalim

Translation

म्हणून मी निःसंशय या दोघांसह अग्नीत प्रवेश करीन. आता स्नेहाने निरोप मागून—मला जलांजली द्या, हा अंतिम अर्घ्य।

Word by Word

• तस्मात्: therefore, from that
• तस्मात्: अपादान (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्

• वह्निम्: fire
• वह्निम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रवेक्ष्यामि: I will enter
• प्रवेक्ष्यामि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: प्र-√विश् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सार्धम्: together with
• सार्धम्: सहकारक (Accompaniment)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: सहकारक-अव्ययम् (adverb/preposition: 'together with')

• आभ्याम्: with these two
• आभ्याम्: सहकारक (Accompaniment)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्विवचनम्, तृतीया/सप्तमी विभक्तिः; अत्र 'सार्धम्' इत्यनेन तृतीया (Instrumental)

• असंशयम्: without doubt, certainly
• असंशयम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अ- (निषेध) + संशय (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्ययवत् प्रयोगः; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनरूपेण अव्ययीभावः (certainly)

• आपृष्टः: having taken leave
• आपृष्टः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ-√पृच्छ् (धातु) → आपृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त/PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्; (अहम् इति लुप्तम्)

• अस्य: of him/this (person)
• अस्य: सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी विभक्तिः, एकवचनम्

• अधुना: now
• अधुना: काल (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• स्नेहात्: out of affection
• स्नेहात्: हेतु (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्नेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी विभक्तिः, एकवचनम्; हेत्वर्थे (ablative of cause)

• मम: my
• मम: सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्तिः, एकवचनम्

• देहि: give
• देहि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• जलाञ्जलिम्: a handful of water (water-offering)
• जलाञ्जलिम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक) + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (जलस्य अञ्जलिः)

Speaker

Indradyumna (mahīpati)

Visual Art Cues

Scene: A decisive moment before entering fire: the protagonist declares he will enter the flames with two companions; he asks for a final handful of water as a farewell offering, surrounded by tense witnesses and the glow of Agni.

Characters & Entities

• Indradyumna
• Vahni (fire)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True resolve (niścaya) and dharmic sincerity are shown even in crisis, accompanied by respectful leave-taking and gratitude.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is explicitly named in this verse; the focus is on the narrative moment and dharmic conduct.

What ritualistic prescription is mentioned?

Jalāñjali—offering water in joined palms—appears as a farewell/last honoring gesture.