Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 95
Devanagari script
इति शप्तोऽहमभवं मुनिनाऽधर्ममाश्रितः । परदारोपसेवार्थमनर्थमिममागतः
Transliteration
iti śapto'hamabhavaṃ muninā'dharmamāśritaḥ | paradāropasevārthamanarthamimamāgataḥ
Translation
अशा रीतीने मुनींच्या शापाने मी अधर्माचा आश्रय घेणारा झालो. परस्त्रीसेवेच्या लोभाने मी या अनर्थात येऊन पडलो.
Word by Word
इतिthus
इति:
Prayojaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/समाप्ति-सूचक) = thus
शप्तःwas cursed
शप्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु) → शप्त (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विधेय
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
अभवम्became/was
अभवम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुनिनाby the sage
मुनिना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
अधर्मम्unrighteousness
अधर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
आश्रितःhaving resorted to
आश्रितः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-श्रि (धातु) → आश्रित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अर्थः—आश्रयणं कृतवान् (having resorted to)
परदारोपसेवार्थम्for the purpose of consorting with another's wife
परदारोपसेवार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपर-दार-उपसेवा-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: (परस्य दाराः) + (उपसेवा) + (अर्थः=for the sake of) ; प्रयोजन-द्वितीया (accusative of purpose)
अनर्थम्misfortune/harm
अनर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअनर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विधेय/फल (as result)
इमम्this
इमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifies अनर्थम्)
आगतःcame to/attained
आगतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु) → आगत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अर्थः—प्राप्तः (came/attained)
Speaker
Unspecified narrator (first-person within the story)
Visual Art Cues
Scene: The transformed being (or soon-to-be) speaks in remorse, head bowed; the sage stands as a moral mirror. The atmosphere is heavy with regret, suggesting the weight of ‘anartha’ brought by illicit desire.
FAQs
Illicit desire toward another’s spouse (paradāra) is a grave adharma that brings downfall and suffering.
No tīrtha is referenced in this verse.
None; it is a confession of wrongdoing and its result.