Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44

दर्शे स्नानं तथा चक्रे महीसागरसंगमे । इत्यादिबहुभिस्तैस्तैर्नित्यं नियमपालनैः

darśe snānaṃ tathā cakre mahīsāgarasaṃgame | ityādibahubhistaistairnityaṃ niyamapālanaiḥ

तिने अमावास्येला नदी-समुद्र संगमावर स्नानही केले; अशा अनेक नित्य नियम-पालन व संयमांनी,

दर्शेon the new-moon day
दर्शे:
Adhikarana (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Rootदर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; तिथिवाचक (new-moon day)
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb)
चक्रेshe did/performed
चक्रे:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महीसागर-संगमेat the confluence of earth/land and ocean (shore)
महीसागर-संगमे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमही + सागर + संगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (महीसागरयोः संगमः)
इत्यादिand so forth
इत्यादि:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootइति + आदि (अव्यय-प्राय)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (indeclinable) meaning 'and so on'
बहुभिःby many
बहुभिः:
Karana (करण/Instrument-Association)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; विशेषण
तैःby those
तैः:
Karana (करण/Instrument-Association)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण
तैःby those (various)
तैः:
Karana (करण/Instrument-Association)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; पुनरुक्ति (emphatic repetition)
नित्यम्constantly
नित्यम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative)
नियमपालनैःby observances of disciplines
नियमपालनैः:
Karana (करण/Instrument-Association)
TypeNoun
Rootनियम + पालन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नियमानां पालनम्)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Mahi-sāgara-saṅgama

Type: sangam

Scene: At new moon, the devotee bathes where river waters meet the ocean; twilight sky, gentle waves, and ritual calm; attendants hold cloth and offering tray.

M
Mahī (river)
S
Sāgara (ocean)
D
Darśa (new moon)

FAQs

Regular observance of sacred-time rituals (like Darśa) at powerful confluences amplifies purification and merit.

The Mahī–ocean confluence (Mahī-sāgara-saṅgama) is explicitly praised as a bathing tīrtha.

Snāna on the new-moon day (Darśa) at the confluence of Mahī river and the ocean, alongside other daily niyamas.