Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 25
Devanagari script
धिगहं यन्मया पूर्वं समयः स कृतोऽभवत् । न कृतोऽभूद्यदि पुरा अभविष्यदसौ पतिः
Transliteration
dhigahaṃ yanmayā pūrvaṃ samayaḥ sa kṛto'bhavat | na kṛto'bhūdyadi purā abhaviṣyadasau patiḥ
Translation
धिक्कार असो मला—मी पूर्वी तो करार करून ठेवला! तो आधी केला नसता, तर हाच माझा पती झाला असता.
Word by Word
धिक्fie! shame!
धिक्:
Bhāva (Exclamation/भाव)
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formअव्यय; निन्दार्थक-निपात (interjection of censure)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1), एकवचन
यत्since/that
यत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; हेत्वर्थे सम्बन्धसूचक (since/that)
मयाby me
मया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3), एकवचन (instrumental: by me)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण
समयःagreement, pledge
समयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
सःthat
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
कृतःmade
कृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (made)
अभवत्was, became
अभवत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नnot
न:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
कृतःmade
कृतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत (कृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
अभूत्was
अभूत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक-निपात
पुराformerly
पुरा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly, earlier)
अभविष्यत्would have been
अभविष्यत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
असौthat (man)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; दूरवाचक सर्वनाम (that person)
पतिःhusband
पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
Speaker
Kāma-kaṭaṅkaṭā (self-reflection/utterance)
Visual Art Cues
Scene: A woman laments her earlier agreement, striking her forehead or lowering her head in shame, realizing the man could have been her husband but for the prior pact.
Characters & Entities
K
Kāma-kaṭaṅkaṭāFAQs
One’s earlier choices and vows shape outcomes; dharma stresses foresight and integrity in commitments.
No sacred geography is mentioned here.
None in this verse.