Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 40
Devanagari script
स च मोहसमाविष्टो गरुडोऽभूदचेतनः । ततस्तस्या वधार्थाय मया चक्रं समुद्यतम्
Transliteration
sa ca mohasamāviṣṭo garuḍo'bhūdacetanaḥ | tatastasyā vadhārthāya mayā cakraṃ samudyatam
Translation
मोहाने ग्रासलेला गरुड अचेत झाला. मग तिचा वध करण्यासाठी मी माझे चक्र उचलले.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/and)
मोह-समाविष्टःovercome by delusion
मोह-समाविष्टः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोह (प्रातिपदिक) + सम्-आ-विश् (धातु) → समाविष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/क्तवतु-भाव), विशेषण; समासः षष्ठी/तत्पुरुष-भावः (मोहेन समाविष्टः = deluded/possessed by delusion)
गरुडःGaruḍa
गरुडः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगरुड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अचेतनःunconscious, senseless
अचेतनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-चेतन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-समास/उपसर्ग-निषेध (negated adjective)
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रयोगः; अपादान/क्रमबोधक (then/thereupon)
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
वध-अर्थायfor (her) killing, for the purpose of slaying
वध-अर्थाय:
Sampradana (Purpose/Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थक-समास (वधस्य अर्थः = for the purpose of killing)
मयाby me
मया:
Karana (Instrument/Agentive instrumental/करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
चक्रम्discus
चक्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
समुद्यतम्raised, lifted up
समुद्यतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-उद्-यम् (धातु) → उद्यत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), विशेषण (चक्रम्)
Speaker
Janārdana
Visual Art Cues
Scene: A battlefield tableau: Garuḍa, wings slack and eyes unfocused under moha; Puruṣottama (Viṣṇu) poised with raised Sudarśana-cakra, the moment suspended before the strike.
Characters & Entities
J
JanārdanaG
GaruḍaC
Cakra (discus)FAQs
Moha (delusion) can overpower even the mighty; divine clarity and decisive action restore order.
No holy site is mentioned in this verse.
None.