Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37

स्तंभतीर्थमिति ख्यातं स्तम्भो गर्वः कृतो यतः । स्तंभस्य हि फलं सद्यो ब्रह्मापि प्राप किं परः

staṃbhatīrthamiti khyātaṃ stambho garvaḥ kṛto yataḥ | staṃbhasya hi phalaṃ sadyo brahmāpi prāpa kiṃ paraḥ

हे ‘स्तंभतीर्थ’ म्हणून ख्यात होईल, कारण तेथे गर्वाला ‘स्तंभ’ केले गेले. दर्पाचे फळ तत्क्षणी मिळते—ब्रह्मालाही ते भोगावे लागले, मग इतरांची काय कथा.

staṃbha-tīrthamthe Staṃbha-tīrtha
staṃbha-tīrtham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootstaṃbha (प्रातिपदिक) + tīrtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्तम्भस्य तीर्थम्)
itithus/called
iti:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/इति-समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative)
khyātamis known
khyātam:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootkhyāta (कृदन्त; √khyā)
Formभूतकृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण
stambhaḥpride/rigidity (stambha)
stambhaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootstambha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
garvaḥarrogance
garvaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समानााधिकरण (apposition)
kṛtaḥwas made/was caused
kṛtaḥ:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛta (कृदन्त; √kṛ)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
yataḥbecause/wherefrom
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय/सम्बन्धबोधक)
Formअव्यय; हेतुवाचक (causal relative adverb)
staṃbhasyaof pride/rigidity
staṃbhasya:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootstaṃbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधानार्थ
phalamfruit/result
phalam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootphala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
sadyaḥimmediately
sadyaḥ:
Kālādhi-karaṇa (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootsadyaḥ (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
apieven
api:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), अपि=even
prāpaattained/received
prāpa:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootāp (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; प्र-उपसर्ग
kimwhat?
kim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
paraḥanother/anyone else
paraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Dharma (Dharma-deva)

Tirtha: Stambhatīrtha

Type: kshetra

Listener: Overarching: Pāṇḍava; immediate: those present at the tīrtha episode

Scene: A sacred pillar rises near a tīrtha—simultaneously a physical marker and allegory of pride; Brahmā’s humbled figure is suggested as a cautionary exemplar.

D
Dharma
S
Stambhatīrtha
B
Brahmā

FAQs

Pride hardens into a ‘pillar’ that blocks grace; its karmic result manifests swiftly, even for the exalted.

Stambhatīrtha is explicitly named and explained through its moral-etymological origin.

No specific rite is given; the verse provides the tīrtha’s name and the warning (phala) regarding arrogance.