Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19

नारद उवाच । ततः पुलस्त्यो वेगेन समानिन्येऽर्घमुत्तमम् । तं च ब्रह्मा करे गृह्य तीर्थान्याहेति भारतीम्

nārada uvāca | tataḥ pulastyo vegena samāninye'rghamuttamam | taṃ ca brahmā kare gṛhya tīrthānyāheti bhāratīm

नारद म्हणाला—मग पुलस्त्य वेगाने उत्तम अर्घ्य घेऊन आला. ब्रह्माने ते हातात घेऊन आपल्या वाणीने तीर्थांना संबोधिले.

नारदःNārada
नारदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (then/thereupon)
पुलस्त्यःPulastya
पुलस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुलस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
वेगेनwith speed/quickly
वेगेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
समआनिन्येbrought (together)/brought
समआनिन्ये:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + नी (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; सम्-आ-उपसर्गयुक्त
अर्घम्offering (arghya)
अर्घम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
उत्तमम्excellent/best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (अर्घम् इति)
तम्that (it)
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
करेin (his) hand
करे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
गृह्यhaving taken
गृह्य:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) + ल्यप् (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (ल्यप्/क्त्वा-अर्थे अव्ययभाव), पूर्वकालिक-क्रिया (having taken)
तीर्थानिthe tīrthas
तीर्थानि:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), बहुवचन
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus
इति:
Nipata (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक (quotative particle)
भारतीम्Bhāratī (Sarasvatī)/speech
भारतीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभारती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

Nārada

Tirtha: तीर्थ-समूह (collective)

Type: kshetra

Scene: नारद-वर्णित दृश्य: पुलस्त्यः वेगेन उत्तम-अर्घ्यं आनयति; ब्रह्मा तं करे गृह्य, सम्मुखे बहूनि तीर्थ-देवता-रूपाणि/जल-प्रतीकानि, ब्रह्मा वाणीं प्रसारयन् सम्बोधयति।

N
Nārada
P
Pulastya
B
Brahmā
T
Tīrtha
A
Argha

FAQs

Ritual reverence is enacted through both offering (argha) and sacred speech; honoring tīrthas is a formal dharmic act.

The tīrthas are addressed collectively; the specific foremost tīrtha is not yet named in this verse.

Preparation and presentation of an argha, followed by invocation/address to the tīrthas.