Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 82

Devanagari script

कोटितीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति । पूजनाद्रक्तमाल्यैश्च रक्तचंदनकुंकुमैः

Transliteration

koṭitīrthe naraḥ snātvā brahmahatyāṃ vyapohati | pūjanādraktamālyaiśca raktacaṃdanakuṃkumaiḥ

Translation

कोटितीर्थात स्नान केल्याने मनुष्य ब्रह्महत्येचे पापही दूर करतो; आणि लाल माळा, लाल चंदन व कुंकुमाने पूजन केल्याने…

Word by Word

• कोटितीर्थे: at Koṭitīrtha
• कोटितीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: कोटीनां तीर्थम् = कोटितीर्थम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √स्ना (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive): 'having bathed'

• ब्रह्महत्याम्: Brahmin-slaying sin (brahmahatyā)
• ब्रह्महत्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + हत्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: ब्रह्मणः हत्या = ब्रह्महत्या

• व्यपोहति: removes/dispels
• व्यपोहति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+अप√ऊह्/√ऊह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• पूजनात्: from/through worship
• पूजनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: पूजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेतौ पञ्चमी (ablative of cause)

• रक्तमाल्यैः: with red garlands
• रक्तमाल्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + माल्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः: रक्तानि माल्यानि = रक्तमाल्यानि

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (Conjunction)

• रक्तचन्दनकुङ्कुमैः: with red sandal (paste) and saffron
• रक्तचन्दनकुङ्कुमैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक) + चन्दन (प्रातिपदिक) + कुङ्कुम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (copulative): रक्तचन्दनं च कुङ्कुमं च (समाहार/द्रव्यसमूह)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Koṭitīrtha

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Pilgrim bathes in Koṭitīrtha; afterward performs Jayāditya worship with vivid red garlands, red sandal, and saffron/kuṅkuma—an intense red-gold palette with water and sunlight interplay.

Characters & Entities

• Koṭitīrtha
• Jayāditya
• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred bathing and properly offered worship at a praised tīrtha are presented as powerful means of purification and restoration of dharma.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

Koṭitīrtha is explicitly praised as a place whose bath removes grave sins.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna at Koṭitīrtha and worship with red garlands, red sandal paste, and kuṅkuma.