Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8
Devanagari script
अवज्ञाकारकस्तेषां कृमिरेवाभिजायते । उपेक्षतः पूज्यकार्यं दुष्प्रज्ञत्वं च जायते
Transliteration
avajñākārakasteṣāṃ kṛmirevābhijāyate | upekṣataḥ pūjyakāryaṃ duṣprajñatvaṃ ca jāyate
Translation
जो त्यांचा अवमान करतो तो कृमी-योनीत जन्मतो. आणि पूज्यजनांप्रती करावयाचे कर्तव्य दुर्लक्षित केल्याने मंदबुद्धिपणा उत्पन्न होतो.
Word by Word
अवज्ञाकारकःone who causes contempt/insult
अवज्ञाकारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअवज्ञा + कारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अवज्ञायाः कारकः)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सर्वनाम
कृमिःa worm
कृमिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अभिजायतेis born/arises
अभिजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + √जन् (धातु)
Formलट् (वर्तमानकाल), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
उपेक्षतःfrom/for one who neglects
उपेक्षतः:
Hetu/Apadana (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootउपेक्षत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; उप + √ईक्ष्)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; वर्तमानकृदन्त-प्रातिपदिक (उपेक्षन्)
पूज्यकार्यंa duty that should be honored (worship-worthy act)
पूज्यकार्यं:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपूज्य + कार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्मधारयः (पूज्यं कार्यम्)
दुष्प्रज्ञत्वम्foolishness/poor understanding
दुष्प्रज्ञत्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुष् + प्रज्ञा + त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; उपसर्गपूर्वक-तत्पुरुष/उपपदसमास (दुष्प्रज्ञा + त्व)
चand
च:
Avyaya (Conjunction/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
जायतेarises/is born
जायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट् (वर्तमानकाल), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
Speaker
Kamaṭha
Visual Art Cues
Scene: A pilgrim in a temple courtyard turns away in contempt from venerable ascetics/priests; the karmic shadow shows a worm-form and a dimmed lamp of intellect.
Characters & Entities
P
pūjya (the venerable)FAQs
Reverence and service to the worthy refine the mind; contempt and neglect degrade one’s state and intelligence.
No tīrtha is mentioned; it addresses personal conduct (sadācāra).
Implied duty of pūjā/sevā toward the venerable, but no specific rite is detailed.