Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63
Devanagari script
पितोवाच । विचित्रं भाषसे बाल ज्ञातोऽत्रार्थश्च कस्त्वया । ब्रूहि ब्रूहि पुनर्वत्स श्रोतुमिच्छामि ते गिरम्
Transliteration
pitovāca | vicitraṃ bhāṣase bāla jñāto'trārthaśca kastvayā | brūhi brūhi punarvatsa śrotumicchāmi te giram
Translation
पिता म्हणाला—बाळा, तू विलक्षण बोलतोस. येथे तू कोणता अर्थ जाणलास? सांग, पुन्हा सांग वत्सा; तुझे वचन ऐकावयास मला इच्छा आहे.
Word by Word
पिताfather
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
विचित्रम्strange, wonderful
विचित्रम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (भाषणम्/वचनम् implied)
भाषसेyou speak
भाषसे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभाष् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद
बालO child
बाल:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
ज्ञातःis known/understood
ज्ञातः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अर्थः) ज्ञातः = ‘known/understood’
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अर्थःmeaning, sense
अर्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कःwho
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ब्रूहिtell (me), tell
ब्रूहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (पुनरुक्ति)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/क्रमवाचक-अव्यय (adverb)
वत्सO dear son
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), अव्ययभाव; ‘to hear’
इच्छामिI wish
इच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
गिरम्speech, words
गिरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
Father of Kauthuma’s son (within the story)
Skanda Dialogue
Listener: putra (son)
Visual Art Cues
Scene: A seated father-figure, hands in a gentle gesture of inquiry, looks with astonished affection at a youthful son who stands poised to speak; a quiet āśrama or study-hall setting with palm-leaf manuscripts nearby.
FAQs
True learning includes śravaṇa—humble listening—and inviting meaning, not merely demanding memorization.
No tīrtha is mentioned.
None.