Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 62
Devanagari script
करपत्रसमस्पर्शं करसंस्पर्शनादिकम् । असौ जातो विजानाति मासमात्रं विमोहितः
Transliteration
karapatrasamasparśaṃ karasaṃsparśanādikam | asau jāto vijānāti māsamātraṃ vimohitaḥ
Translation
जन्मल्यानंतर तो हाताचा किंवा पानाचा स्पर्श यांसारखा स्पर्श-संपर्क ओळखतो; पण सुमारे एक महिना तो मोहग्रस्त राहतो।
Word by Word
करपत्र-सम-स्पर्शम्a touch like a saw-blade (sharp touch)
करपत्र-सम-स्पर्शम्:
Karma (Object of ‘विजानाति’)
TypeNoun
Rootकरपत्र (प्रातिपदिक) + सम (प्रातिपदिक) + स्पर्श (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (करपत्रेण समः स्पर्शः)
कर-संस्पर्शन-आदिकम्hand-contact and the like
कर-संस्पर्शन-आदिकम्:
Karma (Object; appositive to previous)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक) + संस्पर्शन (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (करस्य संस्पर्शनम् आदि यस्य)
असौhe, this being
असौ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
जातःborn
जातः:
Karta (Subject-qualifier)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त, √जन् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘असौ’ इत्यस्य विशेषण
विजानातिknows, recognizes
विजानाति:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवि√ज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मास-मात्रम्only for a month
मास-मात्रम्:
Kāla-adhikaraṇa / Kriyāviśeṣaṇa (Temporal extent)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मासस्य मात्रम् = only a month)
विमोहितःbewildered, deluded
विमोहितः:
Karta (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootविमोहित (कृदन्त, √मुह् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘असौ’ इत्यस्य विशेषण
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)
Visual Art Cues
Scene: A newborn responding to touch—hand or leaf-brush—yet remaining dazed for a month; tender domestic scene emphasizing fragility and wonder.
FAQs
Birth brings forgetfulness and confusion, showing how embodied life obscures higher knowledge.
No holy site is mentioned.
None.