Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 119
Devanagari script
आगच्छतो रथस्यास्य शब्दमश्रौषमुन्नतम् । तं मेघनिनदं श्रुत्वा भीतोहं सहसा जवात्
Transliteration
āgacchato rathasyāsya śabdamaśrauṣamunnatam | taṃ meghaninadaṃ śrutvā bhītohaṃ sahasā javāt
Translation
येणाऱ्या या रथाचा उंच आवाज मी ऐकला. मेघगर्जनेसारखा तो नाद ऐकून मी अचानक घाबरून वेगाने पळालो।
Word by Word
आगच्छतःof (the one) coming/approaching
आगच्छतः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootआ (उपसर्ग) + गम् (धातु) → आगच्छत् (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; रथस्य विशेषणम्
रथस्यof the chariot
रथस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
शब्दम्sound
शब्दम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अश्रौषम्I heard
अश्रौषम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलुङ् (Aorist), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपदम्
उन्नतम्loud/raised
उन्नतम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootउद् (उपसर्ग) + नम् (धातु) → उन्नत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; शब्दस्य विशेषणम्
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
मेघ-निनदम्a thunder-like roar
मेघ-निनदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक) + निनद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समास (मेघस्य निनदः इव)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक-क्रिया
भीतःfrightened
भीतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) → भीत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (suddenly)
जवात्swiftly/with speed
जवात्:
Hetu (Cause/Manner)
TypeNoun
Rootजव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (out of speed/quickly)
Speaker
Unspecified narrator (the reborn insect speaking); framed in Māheśvara-khaṇḍa narration
Characters & Entities
R
Ratha (chariot)FAQs
It illustrates the vulnerability and fear inherent in lower births, motivating pursuit of merit and liberation.
The broader setting remains the Sarasvatī river-bank region introduced in the surrounding verses.
None; the verse continues the karmic narrative.