Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44
Devanagari script
सदा शुचिर्देवयाजी तीर्थसारं गृहेगृह । नापः पुनंति पापानि न शैला न महाश्रमाः
Transliteration
sadā śucirdevayājī tīrthasāraṃ gṛhegṛha | nāpaḥ punaṃti pāpāni na śailā na mahāśramāḥ
Translation
जो सदा शुचिर्भूत व देवपूजक असतो, तो घराघरांत तीर्थांचा सार होतो. केवळ पाणीच पाप धुत नाही—ना पर्वत, ना महान् आश्रम.
Word by Word
सदाalways
सदा:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: always)
शुचिःpure
शुचिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देवयाजीone who worships the gods
देवयाजी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) + याजिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (देवान् यजते इति)
तीर्थसारम्the essence of pilgrimage
तीर्थसारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + सार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (तीर्थस्य सारः)
गृहेin a house
गृहे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
गृहhouse (each)
गृह:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोग (गृहे गृहे = in every house)
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
आपःwaters
आपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (बहुवचन-प्रयोग), प्रथमा, बहुवचन
पुनन्तिpurify
पुनन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootपू (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पापानिsins
पापानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
शैलाःmountains
शैलाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशैल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
महाश्रमाःgreat hermitages
महाश्रमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय (महान् आश्रमः)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)
Characters & Entities
T
tīrthaD
devaP
pāpaFAQs
Inner purity and devotion make a person ‘tīrtha-like’; external places and waters alone do not erase sin.
No single site is named; the teaching reframes tīrtha as realized purity present wherever the righteous dwell.
Devayajana (worship of the gods) is praised; bathing and pilgrimage are relativized without inner transformation.