Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 126

Devanagari script

मोहजालस्य यो योनिर्मूढैरिह समागमः । अहन्यहनि धर्मस्य योनिः साधुसमागमः

Transliteration

mohajālasya yo yonirmūḍhairiha samāgamaḥ | ahanyahani dharmasya yoniḥ sādhusamāgamaḥ

Translation

मूढ लोकांची संगत ही मोहजाळाची जननी आहे; आणि दिवसेंदिवस साधूंची संगत ही धर्माची जननी आहे.

Word by Word

• मोह-जालस्य: of the net of delusion
• मोह-जालस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मोह (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (mohasya jālam); नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• यः: which/that (who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• योनिः: source
• योनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• मूढैः: with the deluded (people)
• मूढैः: Sahakari (Association/सहकारी)
• Type: Noun
• Root: मूढ (प्रातिपदिक; √मुह्-क्त)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन (Instrumental plural)

• इह: here
• इह: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (adverb of place)

• समागमः: association/meeting
• समागमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: समागम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• अहनि-अहनि: day after day
• अहनि-अहनि: Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अहन् (प्रातिपदिक) + अहन् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव; पुनरुक्त-अव्यय (distributive: day by day)

• धर्मस्य: of dharma
• धर्मस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन

• योनिः: source
• योनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• साधु-समागमः: association with the good
• साधु-समागमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साधु (प्रातिपदिक) + समागम (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (sādhūnām samāgamaḥ) / सम्बन्ध-तत्पुरुष; पुल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) addressing the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Two contrasting paths: on one side, a tangled net (jāla) of confusion around deluded companions; on the other, a luminous circle of sādhus from which dharma sprouts like a daily-blooming lotus.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Delusion grows from bad company; dharma grows steadily from sādhu-saṅga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular place is named; the verse elevates the ‘place’ of saintly presence as spiritually formative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it prescribes a lifestyle practice—daily seeking the company of the righteous.