Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

नमस्कारादिसंयुक्तं रविरित्यक्षरद्वयम् । जिह्वाग्रे वर्तते यस्य सफलं तस्य जीवितम्

Transliteration

namaskārādisaṃyuktaṃ ravirityakṣaradvayam | jihvāgre vartate yasya saphalaṃ tasya jīvitam

Translation

ज्याच्या जिभेच्या अग्रभागी नमस्कारादिसह ‘रवि’ हे द्व्यक्षर सदैव वास करते, त्याचे जीवन सफल होते।

Word by Word

• namaskāra-ādi-saṃyuktam: combined with ‘namaskāra’ etc.
• namaskāra-ādi-saṃyuktam: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: namaskāra (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक) + saṃyukta (कृदन्त; √yuj योजने, सम्-उपसर्ग)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (agreeing with akṣaradvayam)

• raviḥ: ‘ravi’
• raviḥ: Karma (Quoted content/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ravi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (उक्तिशब्दः—उद्धृत-शब्दरूपे)

• iti: thus
• iti: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उद्धरणार्थक-अव्ययम् (quotative particle)

• akṣara-dvayam: the two syllables
• akṣara-dvayam: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: akṣara (प्रातिपदिक) + dvi (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; द्विगु-समासः (numeral compound)

• jihvā-agre: on the tip of the tongue
• jihvā-agre: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: jihvā (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; अधिकरणम्

• vartate: remains/abides
• vartate: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √vṛt (वर्तने)
• Form: लट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• yasya: of whom/whose
• yasya: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम

• saphalam: fruitful
• saphalam: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sa-phala (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (agreeing with jīvitam)

• tasya: of him
• tasya: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• jīvitam: life
• jīvitam: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: jīvita (प्रातिपदिक; √jīv प्राणधारणे)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Close focus on a devotee’s face in profile, lips softly repeating ‘Ravi’; visible syllables as golden script emerge and rise toward a radiant sun-disc, signifying life’s fulfillment.

Characters & Entities

• Ravi (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Keeping the divine name ‘Ravi’ on one’s tongue with reverence sanctifies life and makes it spiritually meaningful.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is named; the verse praises nāma-smaraṇa (name-remembrance) as a universal practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

Namaskāra (salutation) and continual utterance/recitation of the name ‘Ravi’ (nāma-japa/smaraṇa).