सदा दण्डरुचिर्यश्च यो वा दण्डरुचिर्न हि । उत्कोचकैरधिकृतैस्तस्करैस्च प्रपीड्यते
sadā daṇḍaruciryaśca yo vā daṇḍarucirna hi | utkocakairadhikṛtaistaskaraisca prapīḍyate
जो नेहमी दंडप्रिय असतो, किंवा दंडप्रिय नसतो—तो दोन्ही प्रकारे लाचखोर अधिकारी आणि चोर यांच्याकडून छळला व पीडित होतो.
Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative convention
Scene: A road with travelers/pilgrims being squeezed by bribery-taking officials at a checkpoint while thieves lurk; the ruler’s emblem appears indifferent, symbolizing imbalance in daṇḍa.
When governance and social order degrade, corruption and theft prevail; dharma requires balanced, principled administration of daṇḍa.
No sacred site is referenced; the verse is a nīti-oriented observation.
None; it discusses administrative ethics and social consequences.