Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

दधार गर्भं चटिका तपोमूर्तिधरा यथा । तस्य गर्भस्य वर्षाणि चत्वारि किल संययुः

Transliteration

dadhāra garbhaṃ caṭikā tapomūrtidharā yathā | tasya garbhasya varṣāṇi catvāri kila saṃyayuḥ

Translation

चटिकेने जणू तपस्येची मूर्तीच धारण केली असा गर्भ धारण केला। म्हणतात, त्या गर्भाला चार वर्षे पूर्ण झाली.

Word by Word

• दधार: bore, held
• दधार: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• गर्भम्: a fetus, pregnancy
• गर्भम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• चटिका: Caṭikā
• चटिका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चटिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• तपोमूर्तिधरा: bearing an ascetic form
• तपोमूर्तिधरा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तपस् (प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (‘तपः-मूर्तिं धरति’)

• यथा: as, like
• यथा: Sambandha (Comparative marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमानार्थक (as/like)

• तस्य: of him/that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम

• गर्भस्य: of the fetus
• गर्भस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• वर्षाणि: years
• वर्षाणि: Karma (Extent/परिमाण-कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; कालपरिमाणम्

• चत्वारि: four
• चत्वारि: Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्याविशेषणम् (वर्षाणि)

• किल: indeed, it is said
• किल: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: किल (अव्यय)
• Form: अव्यय; नूनम्/श्रुत्यर्थक-निपातः (indeed/it is said)

• संययुः: passed, elapsed
• संययुः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + या (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Nārada

Characters & Entities

• Caṭikā
• Māṃṭi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The fruit of tapas can manifest in extraordinary ways, suggesting that divine boons may unfold beyond ordinary expectations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting continues to be Vārāṇasī (Kāśī), where the devotee’s Rudra-japa and Śiva’s boon take effect.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse describes an exceptional gestation as part of the sacred narrative.