Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 159

Devanagari script

लक्षैकं च तथा प्रोक्तं ग्रामाणां तु भयाणकम् । षट्षष्टिं च सहस्राणि देशो मागध उच्यते

Transliteration

lakṣaikaṃ ca tathā proktaṃ grāmāṇāṃ tu bhayāṇakam | ṣaṭṣaṣṭiṃ ca sahasrāṇi deśo māgadha ucyate

Translation

भयाणकातही ग्रामांची संख्या एक लक्ष अशी सांगितली आहे; मागध-देशात छ्यासष्ट हजार गावे उच्यते.

Word by Word

• लक्षैकम्: one lakh (100,000)
• लक्षैकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष (प्रातिपदिक) + एक (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; कर्मधारय: ‘एकं लक्षम्’

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• तथा: thus/also
• तथा: Sambandha (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• प्रोक्तम्: is said
• प्रोक्तम्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन

• ग्रामाणाम्: of villages
• ग्रामाणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ग्राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; बहुवचन

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle; contrast/emphasis)

• भयाणकम्: terrible/fearsome (name/epithet)
• भयाणकम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भयाणक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; विशेषण (qualifier)

• षट्षष्टिम्: sixty-six
• षट्षष्टिम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Noun
• Root: षट् (संख्या) + षष्टि (संख्या)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (षष्टि-शब्द); द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन; सहस्राणि इत्यस्य विशेषणम् (66)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• सहस्राणि: thousands
• सहस्राणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन

• देशः: country/region
• देशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• मागधः: Magadhan (of Magadha)
• मागधः: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मागध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण (देशः इत्यस्य)

• उच्यते: is called/said
• उच्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लट्-लकार; कर्मणि-प्रयोग; प्रथम-पुरुष; एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Māgadha (regional frame; specific tīrtha not named in this verse)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A narrator’s map-vision highlights Māgadha with a prominent riverine plain and ancient city silhouettes, while Bhayānaka appears as a darker forested tract—both marked by clusters of villages to convey scale.

Characters & Entities

• Bhayānaka
• Māgadha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse situates renowned cultural regions like Māgadha within a sacralized description of the earth, supporting a dharmic sense of place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is named; Māgadha is referenced as a deśa (country/region).

What ritualistic prescription is mentioned?

None.