Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 130

द्वासप्ततिस्तथा लक्षा ग्रामा गाजणके स्मृताः । अष्टादश तथा लक्षा ग्रामाणां गौडदेशके

dvāsaptatistathā lakṣā grāmā gājaṇake smṛtāḥ | aṣṭādaśa tathā lakṣā grāmāṇāṃ gauḍadeśake

गाजणक येथे ग्रामांची संख्या बहात्तर लक्ष अशी स्मरणात आहे. तसेच गौडदेशातही ग्रामांचे अठरा लक्ष सांगितले आहेत.

dvā-saptatiḥseventy-two
dvā-saptatiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvi (प्रातिपदिक) + saptati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगुसमासः (संख्यापूर्वकः)
tathāalso/likewise
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अन्वयार्थक (also/likewise)
lakṣāḥlakhs (hundred-thousands)
lakṣāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
grāmāḥvillages
grāmāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
gājaṇakein Gājaṇaka (region)
gājaṇake:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgājaṇaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; देश/प्रदेशवाचक
smṛtāḥare stated/are remembered
smṛtāḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि/भूतकृत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘are said/are remembered’
aṣṭādaśaeighteen
aṣṭādaśa:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootaṣṭā (प्रातिपदिक) + daśa (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; प्रथमा (1st/Nominative) एकवचन-प्रायः (संख्यावाचक)
tathāalso
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अन्वयार्थक
lakṣāḥlakhs
lakṣāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
grāmāṇāmof villages
grāmāṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
gauḍa-deśakein the Gauḍa country
gauḍa-deśake:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgauḍa (प्रातिपदिक) + deśaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (gauḍasya deśaḥ)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Scene: A sage-narrator recites a sacred map: stylized India as a mandala with Gauḍa highlighted, surrounded by innumerable tiny village icons, rivers, and temple spires; palm-leaf manuscript and counting beads suggest enumeration.

G
Gājaṇaka (region)
G
Gauḍadeśa

FAQs

Traditional enumeration reinforces the Purāṇic vision of Bhārata and adjoining lands as a sacredly ordered whole.

None; these are regional references within a broader listing.

None.