Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 87
Devanagari script
केचिन्मयूरपक्षाभ्यां चरणाभ्यां च सूदिताः । कोटिशस्ताम्रचूडेन विदार्यैव च भक्षिताः
Transliteration
kecinmayūrapakṣābhyāṃ caraṇābhyāṃ ca sūditāḥ | koṭiśastāmracūḍena vidāryaiva ca bhakṣitāḥ
Translation
काहीजण मयूराच्या पंखांनी व चरणांनी चिरडले गेले; आणि कोट्यवधींना ताम्रचूडाने विदीर्ण करूनच भक्षण केले।
Word by Word
केचित्some
केचित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; अनिश्चित-प्रयोग
मयूर-पक्षाभ्याम्by (his) peacock-wings
मयूर-पक्षाभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमयूर (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मयूरस्य पक्षौ)
चरणाभ्याम्by (his) feet
चरणाभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootचरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), द्विवचन
चand
च:
Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
सूदिताःwere slain
सूदिताः:
Karma (Patient/कर्म)
TypeVerb
Root√सूद् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), कर्मणि; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
कोटिशःin crores, by tens of millions
कोटिशः:
Avyaya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकोटि (प्रातिपदिक) + शस् (तद्धित-अव्यय)
Formअव्यय (adverb) तद्धितान्त; परिमाण-बोधक
ताम्र-चूडेनby Tāmra-cūḍa (the copper-crested one)
ताम्र-चूडेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootताम्र (प्रातिपदिक) + चूड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (ताम्रा चूडा यस्य)
विदार्यhaving torn apart
विदार्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √दॄ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया-बोधक
एवindeed, just
एव:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
चand
च:
Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
भक्षिताःwere devoured
भक्षिताः:
Karma (Patient/कर्म)
TypeVerb
Root√भक्ष् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), कर्मणि; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating
Visual Art Cues
Scene: A colossal peacock lashes with wings and stamps with talons, crushing foes; nearby, Tāmra-cūḍa—copper-crested, raptor-like—tears through ranks, devouring multitudes in a storm of feathers and blood-red dust.
Characters & Entities
M
Mayūra (Skanda’s peacock mount)T
Tāmra-cūḍaFAQs
The Lord’s instruments—mounts and attendants—also become channels of dharma’s victory.
None.
None.