Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3
Devanagari script
ततस्ते राजवचनात्कालनेमि मुखागताः । प्राह तांस्तारको दैत्यः किमिदं वो विचेष्टितम्
Transliteration
tataste rājavacanātkālanemi mukhāgatāḥ | prāha tāṃstārako daityaḥ kimidaṃ vo viceṣṭitam
Translation
मग राजाच्या आज्ञेने ते कालनेमिसमोर आले. दैत्य तारक त्यांना म्हणाला—“हे तुमचे असे कोणते विचित्र वर्तन आहे?”
Word by Word
ततःthen
ततः:
Desha-kala (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
राज-वचनात्from the king’s order
राज-वचनात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (ablative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘from the king’s command/words’)
कालनेमिKālanemi
कालनेमि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकालनेमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन; proper name
मुख-आगताःhaving come into (his) presence
मुख-आगताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुख (प्रातिपदिक) + आगत (कृदन्त, √गम् with ā-)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (‘come to the presence/face’)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
तारकःTāraka
तारकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to तारकः
किम्what
किम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; interrogative
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वःof you / your
वः:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (genitive) बहुवचन (enclitic)
विचेष्टितम्act / behavior
विचेष्टितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविचेष्टित (कृदन्त, √चेष्ट् with vi-)
Formभूतकृदन्त (PPP used substantively), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
Speaker
Tāraka
Skanda Dialogue
Listener: Purāṇic audience
Visual Art Cues
Scene: Ministers arrive before Kālanemi; Tāraka, tense and suspicious, questions their behavior; a charged atmosphere of blame and urgency fills the hall.
Characters & Entities
T
TārakaK
KālanemiA
Amātyas/Ministers (implied)FAQs
Leadership demands accountability; those entrusted with counsel must act with clarity and integrity.
No sacred site is referenced in this verse; it continues the daitya court narrative.
None.