Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

योगोयोग इति प्राहुराज्ञया शरजन्मनः । अरजो वाससी रक्ते वसानः पार्वतीसुतः

Transliteration

yogoyoga iti prāhurājñayā śarajanmanaḥ | arajo vāsasī rakte vasānaḥ pārvatīsutaḥ

Translation

शरजन्मा प्रभूच्या आज्ञेने सर्वांनी “योगो-योग” असा जयघोष केला। पार्वतीसुत निर्मळ लाल वस्त्रे परिधान करून प्रकट झाला।

Word by Word

• योगः: yoga
• योगः: Uktya (Quoted word)
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उद्धृतपदम्

• अयोगः: non-yoga
• अयोगः: Uktya (Quoted word)
• Type: Noun
• Root: अयोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उद्धृतपदम्

• इति: thus
• इति: Vākyārtha-dyotaka (Quotative marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरणचिह्न

• प्राहुः: they said
• प्राहुः: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• आज्ञया: by the command
• आज्ञया: Karaṇa (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: आज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• शर-जन्मनः: of the reed-born (Kārttikeya)
• शर-जन्मनः: Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुषः—शरेषु जन्म यस्य (of the one born in reeds)

• अरजः: dustless/pure
• अरजः: Karta-viśeṣaṇa (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अरजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying पार्वतीसुतः)

• वाससी: two garments
• वाससी: Karman (Object)
• Type: Noun
• Root: वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन

• रक्ते: red
• रक्ते: Karman-viśeṣaṇa (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: रक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; विशेषणम् (qualifying वाससी)

• वसानः: wearing
• वसानः: Karta (Agent; participial)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: शानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present middle participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पार्वती-सुतः: son of Pārvatī
• पार्वती-सुतः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पार्वत्याः सुतः)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) to the sages (contextual)

Skanda Dialogue

Listener: Deva-hosts (they respond)

Visual Art Cues

Scene: At Skanda’s command, the hosts cry ‘yogo-yoga’; Pārvatī’s son appears/stands forth in spotless red garments, radiant and composed amid martial readiness.

Characters & Entities

• Skanda (Śarajanman)
• Pārvatī
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine order (ājñā) harmonizes the hosts of gods; remembrance of Skanda’s form supports devotion and courage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is specified; the verse is primarily iconographic and narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the utterance “yogo-yoga” appears as a formal cry/command within the narrative.