Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69

चिन्तयावश्च मनसि प्रतीकारं मुनेरुभौ । यो हि मानुष्यमासाद्य जलबुद्बुदभंगुरम्

cintayāvaśca manasi pratīkāraṃ munerubhau | yo hi mānuṣyamāsādya jalabudbudabhaṃguram

चिंतेच्या आवेगाने आम्ही दोघेही मनात मुनींनी सांगितलेल्या उपायाचा विचार करू लागलो. कारण मानवी जीवन मिळूनही ते पाण्याच्या बुडबुड्यासारखे भंगुर आहे.

cintayā-vaśaḥoverpowered by anxiety
cintayā-vaśaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcintayā (चिन्तया, √cint कृदन्त/प्रातिपदिक) + vaśa (वश प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (चिन्तयायाः वशः = 'under the sway of worry'); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (contextually plural sense with ubhau)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, समुच्चय
manasiin (their) mind
manasi:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmanas (मनस् प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case/locative), एकवचन
pratīkāramremedy, countermeasure
pratīkāram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpratīkāra (प्रतीकार प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
muneḥof the sage
muneḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmuni (मुनि प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
ubhauboth (of them)
ubhau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootubha (उभ प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (dual)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (relative pronoun)
hiindeed
hi:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, निश्चय/हेतौ (indeed/for)
mānuṣyamhuman state/life
mānuṣyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmānuṣya (मानुष्य प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
āsādyahaving attained
āsādya:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootā-√sad (सद् धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (gerund), अव्ययभाव; 'having attained/obtained'
jala-budbuda-bhaṅguramfragile like a water-bubble
jala-budbuda-bhaṅguram:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootjala (जल) + budbuda (बुद्बुद) + bhaṅgura (भङ्गुर)
Formकर्मधारय-समास (जलस्य बुद्बुद इव भङ्गुरम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (mānuṣyam-विशेषण)

Narrator (deduced, continuing the dialogue episode)

Scene: Two companions pause in contemplation, gazing at rippling water where bubbles form and burst—visual metaphor for fleeting life; their faces show resolve forming out of worry.

M
Muni (unnamed sage)

FAQs

Because human life is fleeting like a water-bubble, one should quickly adopt the sage’s remedy—dharma, tīrtha, and right conduct.

No site is named in this verse, though it continues the broader saṅgama-centered narrative.

None explicitly; it emphasizes seeking a muni’s guidance and acting promptly due to life’s impermanence.