Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 17

वृषं विभूषयामासुर्नानारत्नोपपत्तिभिः । शक्रो गजजिनं गृह्य स्वयमग्रे व्यवस्थितः

vṛṣaṃ vibhūṣayāmāsurnānāratnopapattibhiḥ | śakro gajajinaṃ gṛhya svayamagre vyavasthitaḥ

त्यांनी नानाविध रत्नांनी वृषभाला विभूषित केले. शक्र (इंद्र) हत्तीचे चर्म घेऊन स्वतः पुढे उभा राहिला.

वृषम्the bull (Nandin)
वृषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
विभूषयामासुःadorned
विभूषयामासुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभूष् (धातु; causative विभूषय-)
Formलिट्-लकार (परोक्ष-भूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; णिजन्त (causative)
नानाvarious
नाना:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय/विशेषण-प्रयोग)
Formअव्ययम् (indeclinable adjective; ‘various’)
रत्नgems
रत्न:
Sambandha (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समास-पूर्वपद)
उपपत्तिभिःwith fittings/arrangements
उपपत्तिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपपत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गजजिनम्elephant-hide
गजजिनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगज-जिन (प्रातिपदिक; गज + जिन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (गजस्य जिनम्)
गृह्यhaving taken
गृह्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having taken)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (Agent-emphasis/कर्तृ-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb; ‘himself’)
अग्रेin front
अग्रे:
Desha (Adverbial place/देश)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोगः/क्रियाविशेषणम्; अव्ययवत् सप्तमी (adverb ‘in front’)
व्यवस्थितःstood stationed
व्यवस्थितः:
Kriya (State/action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-अव-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Scene: Devas adorn Nandin with many jewels; Indra steps forward holding an elephant-hide as an offering, forming a ceremonial yet martial tableau before Śiva.

V
Vṛṣa (Nandin/Bull of Śiva)
Ś
Śakra (Indra)
G
Gajajina (elephant-hide)

FAQs

Honoring Śiva includes honoring His vāhana (Nandin); reverence to the Lord naturally extends to His divine attendants and symbols.

No specific tīrtha is named; the focus is on devotional offering within the Śaiva sacred narrative.

None as a rule; it depicts offering and decoration (alaṅkāra) as devotional acts.