Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29

तत्रापश्यत शंभोः स पुण्यमाश्रममंडलम् । नानावृक्षसमाकीर्णं शांतसत्त्वसमाकुलम्

tatrāpaśyata śaṃbhoḥ sa puṇyamāśramamaṃḍalam | nānāvṛkṣasamākīrṇaṃ śāṃtasattvasamākulam

तेथे स्मराने शंभूंचे पुण्य आश्रममंडल पाहिले—नानाविध वृक्षांनी भरलेले आणि शांत स्वभावाच्या सत्त्वांनी परिपूर्ण.

tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषणम्
apaśyatasaw
apaśyata:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootapa + √dṛś (दृश्)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
śaṃbhoḥof Śambhu (Śiva)
śaṃbhoḥ:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśaṃbhu (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्धः
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
puṇyamholy
puṇyam:
Visheshana (Qualifier of object/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्
āśrama-maṇḍalamthe hermitage precinct/compound
āśrama-maṇḍalam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक) + maṇḍala (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मपदम्
nānā-vṛkṣa-samākīrṇamfilled with various trees
nānā-vṛkṣa-samākīrṇam:
Visheshana (Qualifier of object/विशेषण)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय/प्रातिपदिक) + vṛkṣa (प्रातिपदिक) + samākīrṇa (sam-ā-√kṝ (कॄ) + क्त)
Formसमासः (तत्पुरुषः); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्
śānta-sattva-samākulamabounding in peaceful beings
śānta-sattva-samākulam:
Visheshana (Qualifier of object/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśānta (√śam (शम्) + क्त) + sattva (प्रातिपदिक) + samākula (प्रातिपदिक)
Formसमासः (तत्पुरुषः); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम्; ‘शान्तानि सत्त्वानि यस्मिन्’

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha: Śambhu-āśrama-maṇḍala (Himādri)

Type: kshetra

Scene: Kāma arrives and beholds Śiva’s holy hermitage enclosure: dense with varied trees, suffused with calm, populated by gentle, tranquil beings.

Ś
Śambhu (Śiva)
S
Smara (Kāma)
Ā
Āśrama (hermitage precinct)

FAQs

A true sacred space is marked by purity, harmony with nature, and the presence of peaceful, disciplined life.

Śambhu’s Himālaya āśrama precinct is praised as a puṇya (holy) place, though not named as a specific tīrtha in this verse.

None; it is a descriptive glorification of the sacred environment.