Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 26
Devanagari script
इत्युक्ता सा ततो बाला वस्त्रांतपि हितानना । किंचित्सहुंकृतोत्कंपं प्रोच्य नोवाच किंचन
Transliteration
ityuktā sā tato bālā vastrāṃtapi hitānanā | kiṃcitsahuṃkṛtotkaṃpaṃ procya novāca kiṃcana
Translation
असे ऐकून ती बाळी वस्त्राच्या पदराने चेहरा झाकून, थोडासा कंपित हुंकार देऊन थांबली; पुढे काहीच बोलली नाही.
Word by Word
इतिthus
इति:
Discourse marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक (quotative particle)
उक्ताhaving been spoken to/addressed
उक्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘उक्ता’ = ‘said/addressed’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक-क्रियाविशेषण
बालाthe girl
बाला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वस्त्रान्तेat the edge of her garment
वस्त्रान्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष: ‘वस्त्रस्य अन्तः’
अपिeven
अपि:
Emphasis/Particle
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
हिताननाwith a pleasing face
हितानना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootहित (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘हितम् आननम् यस्याः’ (सुन्दरमुखी/प्रियमुखी)
किञ्चित्a little
किञ्चित्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (अव्यय/सर्वनाम)
Formअव्ययवत् प्रयोगः; परिमाणवाचक (a little)
सहुम्(making a ‘hūṃ’ sound)
सहुम्:
Discourse/gesture marker
TypeIndeclinable
Rootसहुम् (अव्यय)
Formअव्यय; ध्वन्यनुकरण/निपात (onomatopoetic particle indicating a sound/gesture; text-variant)
कृत-उत्कम्पम्a (sign of) trembling
कृत-उत्कम्पम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकृत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + उत्कम्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: ‘उत्कम्पं कृतम्’ (trembling made)
प्रोच्यhaving uttered
प्रोच्य:
Purvakala (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र (उपसर्ग) + वच् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (absolutive/gerund): ‘प्रोच्य’ = ‘प्रोच्य/उक्त्वा’
नnot
न:
Negation
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
उवाचshe said
उवाच:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
किञ्चनanything (nothing)
किञ्चन:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिञ्चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘न’ इत्यनेन सह = ‘nothing’
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narrative context)
Visual Art Cues
Scene: The young maiden hides her face with the edge of her garment, trembles slightly, lets out a faint sound, and remains silent—an image of shy reverence and emotional intensity.
Characters & Entities
P
PārvatīFAQs
Modesty and restrained speech before elders/sages is presented as a virtue aligned with dharma.
None in this verse.
None.