Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

अवध्यस्तारको दैत्यः सर्वैरपि सुरासुरैः । यस्य वध्यश्च नाद्यापि स जातो भगवान्पुनः

Transliteration

avadhyastārako daityaḥ sarvairapi surāsuraiḥ | yasya vadhyaśca nādyāpi sa jāto bhagavānpunaḥ

Translation

तारक दैत्य सर्व देव-दानवांनाही अवध्य आहे; पण तोच भगवान् पुन्हा प्रकट झाला आहे—जो त्याच्या वधासाठी नियत आहे, जरी तो वध आजवर झाला नाही।

Word by Word

• अवध्यः: invincible/not to be slain
• अवध्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ- (निषेध) + वध्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः; ‘तारकः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• तारकः: Tāraka
• तारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः

• दैत्यः: the demon
• दैत्यः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः; ‘तारकः’ इत्यस्य अपपद/विशेषणवत्

• सर्वैः: by all
• सर्वैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गे, बहुवचनम्, तृतीया-विभक्तिः; ‘सुरासुरैः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (particle: emphasis/concession)

• सुर-असुरैः: by gods and demons
• सुर-असुरैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (द्वन्द्वः) ‘सुराश्च असुराश्च’; पुल्लिङ्गे, बहुवचनम्, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental plural)

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्गे, एकवचनम्, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive singular)

• वध्यः: slayable (to be slain)
• वध्यः: Karta (Predicate-adjective/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वध्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्ययम् (negation)

• अद्य: today/now
• अद्य: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• अपि: even/yet
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (particle)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः

• जातः: was born/has arisen
• जातः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (PPP) परं वाक्ये क्रियावत् (finite-like); पुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः; ‘सः’ इत्यस्य विधेयम्

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गः, एकवचनम्, प्रथमा-विभक्तिः; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्

• पुनः: again
• पुनः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्ययम् (adverb: repetition)

Speaker

Brahmā (Svayambhū), speaking to the Devas

Characters & Entities

• Tāraka
• Daitya
• Devas
• Asuras
• Bhagavān (the Lord—contextually Skanda/Kumāra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

No boon can permanently defeat dharma; when imbalance peaks, divinity manifests the precise means for restoration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified in this verse; it highlights the Skanda–Tāraka narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it explains the constraint created by Tāraka’s invulnerability and the divine solution.