Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

महिषश्चैव शुंभश्च उभौ वध्यौ च योषिता । जंभो दुर्वाससा शप्तः शक्रवध्यो भवानिति । तस्मात्त्वं दिव्यवीर्येण जहि जंभं मदोत्कटम्

mahiṣaścaiva śuṃbhaśca ubhau vadhyau ca yoṣitā | jaṃbho durvāsasā śaptaḥ śakravadhyo bhavāniti | tasmāttvaṃ divyavīryeṇa jahi jaṃbhaṃ madotkaṭam

महिष आणि शुंभ—हे दोघेही स्त्रीकडून वध्य आहेत. पण जंभाला दुर्वासांनी शाप दिला—‘तू शक्र (इंद्र) याच्याहाती मरेल.’ म्हणून तू आपल्या दिव्य पराक्रमाने मदोन्मत्त जंभाचा वध कर.

महिषःMahisha (the demon)
महिषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
शुम्भःShumbha (the demon)
शुम्भः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
उभौboth
उभौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन
वध्यौto be slain/killable
वध्यौ:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन; विशेषण (qualifying ‘उभौ’)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
योषिताby a woman
योषिता:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
जम्भःJambha (the demon)
जम्भः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दुर्वाससाby Durvāsas
दुर्वाससा:
Karana (Agent/Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
शप्तःcursed
शप्तः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘जम्भः’ इति विशेष्यस्य विशेषण
शक्रवध्यःslayable by Śakra (Indra)
शक्रवध्यः:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + वध्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: ‘शक्रस्य वध्यः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘भवान्’ इति विशेष्यस्य विशेषण
भवान्you
भवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आदरार्थक-प्रयोग (honorific ‘you’)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-निपात (quotative particle)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formहेतौ/तस्मादर्थे अव्यय (ablatival adverb: ‘therefore/from that’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दिव्यवीर्येणwith divine power
दिव्यवीर्येण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (divine + power), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
जहिslay
जहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
जम्भम्Jambha
जम्भम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
मदोत्कटम्arrogant with intoxication/pride
मदोत्कटम्:
Karman (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद (प्रातिपदिक) + उत्कट (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मदेन उत्कटः/मदोत्कटः), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘जम्भम्’ इति विशेष्यस्य विशेषण

Keśava (Viṣṇu) (contextual: advising Indra with knowledge of boons/curses)

Scene: A divine council scene: Viṣṇu (Vaikuṇṭha) indicates the destined slaying—Mahiṣa and Śumbha by a woman, Jambha by Indra—while the daitya Jambha is shown intoxicated with pride, towering like a thorn to the worlds.

M
Mahiṣa
Ś
Śuṃbha
J
Jambha
D
Durvāsas
Ś
Śakra (Indra)

FAQs

Adharma falls according to divine ordinance—each force of evil meets the fitting counter-force decreed by cosmic law.

No site is specified; the focus is on the dharmic logic of curses/boons in the Kaumārikā narrative.

None; it is an injunction for righteous combat (dharma-yuddha) rather than a ritual.